businessfocus Η έρευνα υδρογονανθράκων στην Κρήτη αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά κεφάλαια στον σχεδιασμό της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας. Σε μια περίοδο παγκόσμιων ανακατατάξεων στην αγορά ενέργειας, η δυνατότητα αξιοποίησης κοιτασμάτων προσφέρει όχι μόνο οικονομική ανάσα και προοπτικές, αλλά και στρατηγικό πλεονέκτημα για τη χώρα. Η παρουσία διεθνών εταιρειών, όπως η Chevron, με την τεχνογνωσία και την εμπειρία της σε μεγάλα ενεργειακά έργα, υπογραμμίζει τη σημασία της Κρήτης ως περιοχής δυναμικής ανάπτυξης. Φυσικά, είναι στο χέρι της ελληνικής κυβέρνησης να πραγματοποιήσει αυτό το μεγαλεπήβολο έργο, προκειμένου να καταστεί η Ελλάδα δυνατή στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Γράφει ο Χρήστος Δημόπουλος Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει στρέψει το ενδιαφέρον της στην έρευνα υδρογονανθράκων, με την Κρήτη να βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας. Οι εξελίξεις στη διεθνή αγορά ενέργειας και η ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας δημιουργούν προσδοκίες ότι και η νότια Κρήτη μπορεί να κρύβει σημαντικά αποθέματα. Η συζήτηση που έχει ανοίξει δεν αφορά μόνο το οικονομικό όφελος, αλλά και τις γεωπολιτικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις αυτής της έρευνας. Στάδια της έρευνας των υδρογονανθράκων Η διαδικασία εξερεύνησης υδρογονανθράκων είναι πολυεπίπεδη και ιδιαίτερα χρονοβόρα. Το πρώτο στάδιο είναι η συλλογή σεισμικών δεδομένων. Ειδικά ερευνητικά σκάφη εκπέμπουν ηχητικά κύματα στον πυθμένα της θάλασσας και καταγράφουν τις ανακλάσεις τους από τα υπόγεια στρώματα. Έτσι, σχηματίζονται «εικόνες» που αποκαλύπτουν τη γεωλογική δομή της περιοχής και πιθανές παγίδες, όπου θα μπορούσαν να έχουν συσσωρευτεί υδρογονάνθρακες. Τα τελευταία χρόνια, έχουν πραγματοποιηθεί εκτεταμένα σεισμικά προγράμματα 2D και 3D νοτίως της Κρήτης, δίνοντας σημαντικά στοιχεία που όμως δεν αρκούν. Μόνο οι διερευνητικές γεωτρήσεις μπορούν να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη και την εμπορική εκμεταλλευσιμότητα κοιτασμάτων. Αυτό σημαίνει ότι η απόσταση από τα πρώτα σεισμικά μέχρι πιθανή παραγωγή είναι τουλάχιστον αρκετά χρόνια, συχνά πάνω από μία δεκαετία. Κεντρικοί φορείς και εταιρικοί συνεργάτες Η κρατική εταιρεία διαχείρισης, η HEREMA (Hellenic Hydrocarbon Resources Management), έχει τον κεντρικό ρόλο στον συντονισμό και την προκήρυξη παραχωρήσεων. Παράλληλα, μεγάλοι διεθνείς ενεργειακοί κολοσσοί έχουν εμπλακεί στην περιοχή. Η ExxonMobil, σε κοινοπραξία με την ελληνική Helleniq Energy, ολοκλήρωσε τα τελευταία χρόνια εκτεταμένες σεισμικές έρευνες στα μπλοκ νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης. Ενδιαφέρον έχει εκδηλώσει και η Chevron, η οποία υπέβαλε προσφορές για έρευνες τόσο στην Κρήτη όσο και σε περιοχές της Πελοποννήσου. Η συμμετοχή τέτοιων εταιρειών καταδεικνύει ότι η περιοχή θεωρείται υψηλού ενδιαφέροντος και με πιθανότητες σημαντικών ανακαλύψεων. Γεωλογικές εκτιμήσεις και δυναμικότητα κοιτασμάτων Οι αρχικές γεωλογικές εκτιμήσεις, βασισμένες σε σεισμικά δεδομένα και συγκρίσεις με γειτονικά κοιτάσματα, μιλούν για πιθανές ποσότητες φυσικού αερίου που θα μπορούσαν να φτάσουν σε επίπεδα δεκάδων έως εκατοντάδων τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών. Εάν επαληθευτούν, θα πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά projects στη Μεσόγειο, με τεράστια σημασία για την Ελλάδα. Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι οι αριθμοί αυτοί είναι ακόμη θεωρητικοί και οι γεωτρήσεις μπορεί να επιβεβαιώσουν πολύ μικρότερα αποθέματα ή ακόμη και την πλήρη απουσία κοιτασμάτων. Η αβεβαιότητα παραμένει ο βασικός παράγοντας και γι’ αυτό η επιχειρηματική δραστηριότητα συνοδεύεται από υψηλό ρίσκο. Τεχνολογική καινοτομία και βιώσιμη ανάπτυξη Η έρευνα υδρογονανθράκων στην Κρήτη προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για τεχνολογική καινοτομία και βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή προηγμένων τεχνικών γεωφυσικής έρευνας και διαχείρισης κοιτασμάτων επιτρέπει ασφαλέστερη και πιο αποτελεσματική εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων. Παράλληλα, η υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών μειώνει τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο και διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη αειφορία των έργων. Η προοπτική ανάπτυξης των κοιτασμάτων μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας, να μειώσει την εξάρτηση από εισαγωγές και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας στον τομέα της ενέργειας και της έρευνας. Παράλληλα, η συγκέντρωση επιστημονικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων γύρω από την Κρήτη μπορεί να δημιουργήσει ένα κέντρο γνώσης και καινοτομίας για την ενέργεια, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης και στην εκπαίδευση νέων επιστημόνων σε σύγχρονες τεχνολογίες και πρακτικές. Οικονομικές και γεωπολιτικές διαστάσεις Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές των ερευνών τονίζουν τα δυνητικά οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη. Η Ελλάδα σήμερα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενο φυσικό αέριο, κυρίως από αγορές, όπως η Ρωσία και η Αλγερία, αλλά και μέσω LNG από διεθνείς προμηθευτές. Ενδεχόμενη ανακάλυψη κοιτασμάτων θα μπορούσε να μειώσει την εξάρτηση αυτή, να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και να δημιουργήσει νέα έσοδα μέσω φόρων και δικαιωμάτων. Επιπλέον, η Κρήτη θα μπορούσε να εξελιχθεί σε νέο ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο, προσδίδοντας στρατηγικό πλεονέκτημα στην Ελλάδα έναντι ανταγωνιστικών χωρών. Ωστόσο, το οικονομικό σκέλος δεν είναι χωρίς δυσκολίες. Οι υπεράκτιες γεωτρήσεις σε μεγάλα βάθη έχουν τεράστιο κόστος και απαιτούν προηγμένη τεχνογνωσία. Οι διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου είναι ασταθείς, ενώ οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της «Πράσινης Συμφωνίας» πιέζουν για μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων και στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Έτσι, ακόμη κι αν βρεθούν κοιτάσματα, η εμπορική τους εκμετάλλευση θα πρέπει να συγκριθεί με εναλλακτικές λύσεις, λαμβάνοντας υπόψη τόσο το οικονομικό κόστος όσο και τις κλιματικές δεσμεύσεις. Το φυσικό αέριο προβάλλεται περισσότερο ως «καύσιμο-γέφυρα», που μπορεί να στηρίξει τη μετάβαση από τον άνθρακα και το πετρέλαιο σε ένα σύστημα που κυριαρχούν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), παρά ως μακροχρόνια επιλογή. Σε κοινωνικό επίπεδο, οι αντιδράσεις στην Κρήτη είναι έντονες. Τοπικές κοινότητες, φορείς του τουρισμού και αλιΈρευνα υδρογονανθράκων στην Κρήτη Η παρουσία της Chevron αλλάζει είς εκφράζουν φόβους ότι οι έρευνες και πολύ περισσότερο μια πιθανή εξόρυξη θα υποβαθμίσουν το περιβάλλον και θα πλήξουν τις βασικές παραγωγικές δραστηριότητες του νησιού. Αντιθέτως, άλλοι βλέπουν την προοπτική ανάπτυξης, θέσεων εργασίας και νέων επενδύσεων. Το ζήτημα έχει, λοιπόν, και μια σαφή πολιτική διάσταση: αφορά τις προτεραιότητες της χώρας, την ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και το ρόλο της Ελλάδας στο νέο ενεργειακό τοπίο της Μεσογείου. Χρονοδιάγραμμα και προοπτικές Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα, οι σεισμικές έρευνες ολοκληρώθηκαν τα έτη 2022-2023 και τα δεδομένα βρίσκονται στο στάδιο αξιολόγησης από τις εταιρείες. Εφόσον εντοπιστούν στόχοι με ισχυρές πιθανότητες επιτυχίας, τα επόμενα χρόνια θα μπορούσαν να προγραμματιστούν διερευνητικές γεωτρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε ανακάλυψη θα γίνει γνωστή όχι άμεσα, αλλά σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Οι εξελίξεις θα 42 #42 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=