interview Αν αλλάζει το «ανθρωπολογικό υποκείμενο», αλλάζει και το leadership. Ποιες δεξιότητες γίνονται πλέον απολύτως κεντρικές; Το παραδοσιακό management του ελέγχου και της εντολής έχει πεθάνει. Σε έναν κόσμο ρευστό και εικονιστικό, ο ηγέτης πρέπει να μετεξελιχθεί σε επιμελητή νοήματος (curator of meaning), με κεντρικές δεξιότητες την ενσυναίσθηση, τη φαντασία, τη ριζική ειλικρίνεια, την καλαισθησία, την ανθεκτικότητα και τη φρόνηση. Ο ηγέτης τού αύριο πρέπει να είναι ειδήμων στη φιλοσοφία της τέχνης του βίου. Να μπορεί να διακρίνει πότε η τεχνολογία βοηθά και πότε εγκλωβίζει την ομάδα του. Να μπορεί να προσφέρει ψυχική ασφάλεια σε ανθρώπους οι οποίοι νιώθουν αναλώσιμοι μπροστά στην ΤΝ. Η συμπόνοια, το συγχωρείν, η ικανότητα να εμπνέεις με τον τρόπο ζωής και να συνδέεσαι συναισθηματικά, δεν είναι πια «soft skill». Τουναντίον, είναι η μόνη μη αλγοριθμίσιμη δεξιότητα. Χάρη σε αυτήν αγκυροβολεί η εταιρεία στην κοινωνική πραγματικότητα. Το σωστό prompting, η κριτική σκέψη ή η φαντασία θα είναι η απαραίτητη εργασιακή δεξιότητα του μέλλοντος; Η συγγραφή εντολών (prompting) είναι μια τεχνική δεξιότητα, χρήσιμη μεν, αλλά παροδική και εύκολα διδάξιμη. Το πραγματικό στοίχημα βρίσκεται αλλού. Το φιλοσοφείν είναι απαραίτητο για να μπορούμε ν’ αξιολογούμε τις απαντήσεις της ΤΝ, να εντοπίζουμε τις προκαταλήψεις της και να θέτουμε τα σωστά ερωτήματα. Χωρίς φιλοσοφείν, γινόμαστε φερέφωνα των αλγορίθμων. Όμως, στην κορυφή της ιεραρχίας τοποθετώ τη φαντασία. Η ΤΝ λειτουργεί με βάση το παρελθόν (τα δεδομένα με τα οποία εκπαιδεύτηκε). Είναι εξαιρετική στη βελτιστοποίηση του υπάρχοντος αλλά ανίκανη να οραματιστεί το ριζικά καινούργιο. Μόνο η ανθρώπινη φαντασία μπορεί να συλλάβει το οιονεί και το εκ του μηδενός, να ονειρευτεί λύσεις έξω από τα μοτίβα των δεδομένων. Σε έναν κόσμο προβλέψιμο, η φαντασία είναι η ύστατη πράξη ελευθερίας και καινοτομίας. Καθώς η εργασία γίνει ολοένα πιο «εικονιστική» (dashboards, avatars, remote), τι πρέπει να κρατήσουμε ενσώματο επίτηδες; Πρέπει να κρατήσουμε ενσώματο οτιδήποτε αφορά τη σύσφιξη των δεσμών μεταξύ των εργαζομένων και τη διαχείριση των κρίσεων. Το σώμα δεν είναι βαρίδι αλλά ο τόπος της εμπειρίας μας. Η φυσική παρουσία, το βλέμμα που συναντά το βλέμμα χωρίς τη μεσολάβηση της οθόνης, η ατμόσφαιρα μιας αίθουσας συσκέψεων, το τυχαίο συναπάντημα στο διάδρομο, παράγουν κοινωνικό κεφάλαιο. Πρέπει να σχεδιάζουμε τελετουργίες παρουσίας, δηλαδή εορτασμούς, στρατηγικές συναντήσεις, δύσκολες συζητήσεις επίλυσης συγκρούσεων. Όταν αφαιρούμε το σώμα, αφαιρούμε και την ενσυναίσθηση, διότι είναι ευκολότερο να είσαι σκληρός ή αδιάφορος προς ένα avatar παρά προς έναν άνθρωπο που αναπνέει δίπλα σου. Η διατήρηση της σωματικότητας είναι πράξη αντίστασης στην πλήρη αποσάρκωση της ζωής μας μέσω της ψηφιοποίησης. Έχετε μιλήσει για τον κίνδυνο να χαθεί η «κοινή πραγματικότητα». Στο corporate περιβάλλον, ποιο είναι το αντίστοιχο; Ο μεγάλος κίνδυνος στο επιχειρηματικό περιβάλλον είναι η «απώλεια της φυσικής πραγματικότητας ως τόπου, δηλαδή ως χώρου μεστού από νόημα. Η πόλη, και κατ’ επέκταση το φυσικό γραφείο, λειτουργούσε πάντα ως ένας κοινός τόπος που προσέφερε τη δυνατότητα συνάντησης και κοινής δράσης, υπερβαίνοντας το άτομο. Όταν αυτός ο τόπος εκλείπει ή υποκαθίσταται πλήρως από ψηφιακές πλατφόρμες, εξαϋλωνόμαστε σε συναντήσεις που λαμβάνουν χώρα σε «ουτοπίες», δηλαδή σε μη-τόπους. Αυτό έχει τρεις καταστροφικές συνέπειες για τις εταιρείες: Πρώτον, την έλλειψη αίσθησης συνέχειας. Οι ψηφιακές συναντήσεις, όντας αποσπασματικές και άυλες, δεν δημιουργούν τις κοινές αναμνήσεις και τα κοινά βιώματα που διαμορφώνονται στον φυσικό χώρο και ενισχύουν τους δεσμούς της ομάδας. Χωρίς κοινό παρελθόν, δεν υπάρχει κοινό μέλλον. Δεύτερον, τη δυσκολία στην ενσωμάτωση νέων μελών. Πώς να ενταχθείς σε μια κουλτούρα που δεν κατοικεί πουθενά; Οι νέοι εργαζόμενοι, στερούμενοι των άτυπων αλληλεπιδράσεων και της παρατήρησης των άλλων στο χώρο, δυσκολεύονται να νιώσουν μέλη του συνόλου. Τρίτον, τη δημιουργία ψηφιακών στεγανών. Όταν η κοινή πραγματικότητα θρυμματίζεται σε εξατομικευμένα dashboards, κάθε τμήμα ή και κάθε εργαζόμενος αποσύρεται στην ψηφιακή φυσαλίδα του. Χάνεται η μεγάλη εικόνα. Αντί για έναν οργανισμό με κοινή πνοή, έχουμε απομονωμένους ιδιοκόσμους που αδυνατούν να συνεννοηθούν. Παραδόξως, η ψηφιακή τεχνολογία, που υποσχέθηκε τη σύνδεση, καταλήγει να παράγει μια δομική μοναξιά. Η ανάκτηση, λοιπόν, του τόπου, έστω και υβριδικά, είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της εταιρικής συνοχής και της κοινής αλήθειας. 29th HR Symposium Με κεντρικό μήνυμα “Harness the Unknown - Reinvent the Way”, το 29th HR Symposium θα πραγματοποιηθεί στις 4 Μαρτίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Το πρακτικό, στρατηγικό, ανατρεπτικό, hands on συνέδριο - θεσμός της KPMG στην Ελλάδα προσκαλεί για ακόμα μια χρονιά όλη την κοινότητα του HR για να εξερευνήσει πώς να αξιοποιήσουμε το ανθρώπινο δυναμικό των εταιρειών μας και πώς να διαμορφώσουμε το μέλλον της επιχειρηματικής ζωής υπό τον άξονα της ηγεσίας και της αλλαγής. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το 29th HR Symposium, μπορείτε να επισκεφθείτε το https://bit.ly/29hrsymp. Ο ηγέτης τού αύριο πρέπει να είναι ειδήμων στη φιλοσοφία της τέχνης του βίου. Να μπορεί να διακρίνει πότε η τεχνολογία βοηθά και πότε εγκλωβίζει την ομάδα του. Να μπορεί να προσφέρει ψυχική ασφάλεια σε ανθρώπους οι οποίοι νιώθουν αναλώσιμοι μπροστά στην ΤΝ. Η συμπόνοια, το συγχωρείν, η ικανότητα να εμπνέεις με τον τρόπο ζωής και να συνδέεσαι συναισθηματικά, δεν είναι πια «soft skill». 52 #43 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=