businessfiles Το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ορόσημο για το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας και νεοφυών επιχειρήσεων. Η τελευταία έκθεση FWD Greece: Innovation Pulse 2025 - 2026 του Found.ation αποτυπώνει με σαφήνεια τη σταδιακή μετάβαση από ένα αναδυόμενο, σχετικά περιορισμένο οικοσύστημα σε ένα ώριμο, διεθνοποιημένο και πολυεπίπεδο οικοσύστημα τεχνολογικής επιχειρηματικότητας. Γράφει ο Χρήστος Δημόπουλος Στην εισαγωγή της έκθεσης FWD, οι ερευνητές τονίζουν ότι η ωρίμανση του οικοσυστήματος δεν περιορίζεται στην αύξηση των διαθέσιμων κεφαλαίων. Αντιθέτως, καταδεικνύει τη συγκλίνουσα συνεργασία πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων, μεγάλων εταιρειών, θεσμικών οργανισμών και venture capitals, σε μια νέα φάση όπου η καινοτομία καθίσταται στρατηγική επιλογή για τη χώρα. Η άνοδος της deep tech, της τεχνητής νοημοσύνης και άλλων τεχνολογικά εντατικών κλάδων συνδυάζεται με την αξιοποίηση της ακαδημαϊκής έρευνας και τη συμβολή της ελληνικής διασποράς, δημιουργώντας ένα πιο σύνθετο, διασυνδεδεμένο και δυναμικό οικοσύστημα. Η ελληνική συγκυρία το 2025 Το ελληνικό οικοσύστημα του 2025 χαρακτηρίζεται από γεγονότα που υπογραμμίζουν τη διεθνή του αναγνώριση και την ωρίμανση του. Η Panathēnea, η εμβληματική εθνική εκδήλωση για startups, προσέλκυσε πάνω από τρεις χιλιάδες συμμετέχοντες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η εκδήλωση αυτή λειτουργεί ως σημείο συνάντησης επιχειρηματιών, επενδυτών, πανεπιστημίων και εταιρικών εταίρων, αναδεικνύοντας τη συνεργασία των φορέων του οικοσυστήματος και ενισχύοντας τη διεθνή φήμη της χώρας. Για πρώτη φορά, στην Αθήνα, πραγματοποιήθηκε το Tech Tour Investor Summit, το οποίο συγκέντρωσε κρατικά επενδυτικά ταμεία, διαχειριστές fund-of-funds, ιδιώτες επενδυτές και venture capital από την Ευρώπη και τις αναδυόμενες αγορές. Η εκδήλωση αυτή έθεσε τη χώρα στο χάρτη ως περιφερειακό κόμβο καινοτομίας και πύλη σύνδεσης ανάμεσα στην Ευρώπη και τις αναδυόμενες αγορές, επιβεβαιώνοντας τον ενισχυόμενο ρόλο της Ελλάδας στο διεθνές οικοσύστημα. Περισσότερα κεφάλαια, ισχυρότερη βάση deep-tech Η δυναμική των κεφαλαίων υπογραμμίζεται από τον σχεδόν τριπλασιασμό των ενεργών venture capital κεφαλαίων σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που αντικατοπτρίζει την αυξημένη εμπιστοσύνη των επενδυτών και την ύπαρξη ενός υποστηρικτικού πλαισίου δημόσιων πολιτικών. Ταυτόχρονα, τα γραφεία μεταφοράς τεχνολογίας και οι θερμοκοιτίδες που λειτουργούν εντός πανεπιστημίων εισέρχονται σε νέα φάση ανάπτυξης, υποστηριζόμενα από χρηματοδοτικά προγράμματα που διευκολύνουν την εμπορική αξιοποίηση της έρευνας και την ίδρυση επιχειρήσεων deep-tech. Με την υποστήριξη ενός νέου τετραετούς χρηματοδοτικού προγράμματος από το Υπουργείο Ανάπτυξης, οι δομές αυτές είναι πλέον καλύτερα εξοπλισμένες, για να διευκολύνουν την εμπορική αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων και τη δημιουργία επιχειρήσεων deep-tech. Για το Uni.Fund, η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τη δική του πορεία. Μέσω του Uni.Fund I, το ταμείο ξεκίνησε πολύ νωρίς να επενδύει στον χώρο της deep-tech και της έρευνας, σε μια περίοδο κατά την οποία ελάχιστοι φορείς στην Ευρώπη εστίαζαν ουσιαστικά στη διασύνδεση ακαδημαϊκής γνώσης και επιχειρηματικότητας. Σήμερα, παρατηρείται μια ραγδαία αυξανόμενη ευρωπαϊκή δυναμική σε αυτόν τον τομέα, ο οποίος απαιτεί μια εξειδικευμένη, ενεργή επενδυτική προσέγγιση, προκειμένου να συμπληρωθεί η συχνά περιορισμένη επιχειρηματική εμπειρία βασικών μηχανικών και ερευνητών. Παρά τις προκλήσεις, ο συγκεκριμένος χώρος προσφέρει υψηλό βαθμό τεχνολογικής προστασίας και διατηρήσιμα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, τα οποία πλέον μεταφράζονται σε ισχυρότερες προοπτικές εξόδου. Το Uni.Fund εκτιμά ότι τα αποτελέσματα αυτά θα αρχίσουν να αποτυπώνονται σύντομα και στο ίδιο του το χαρτοφυλάκιο. Περισσότερες και καλύτερες startups Οι ταχείες αυτές εξελίξεις εγείρουν εύλογα το ερώτημα κατά πόσο το εγχώριο οικοσύστημα μπορεί να παράγει επαρκή αριθμό νεοφυών επιχειρήσεων, ώστε να απορροφήσει τη νέα διαθεσιμότητα κεφαλαίων, δηλαδή εάν υφίσταται επαρκής ροή επενδυτικών ευκαιριών (deal flow) για τη στήριξη αυτής της επέκτασης. Αν και ενδέχεται να παρουσιαστεί πρόσκαιρα σχετική έλλειψη, μια σειρά ενθαρρυντικών ενδείξεων καταδεικνύουν ότι ο «αγωγός» νέων εγχειρημάτων ενισχύεται σταθερά. Οι νεότερες γενιές εισέρχονται στην επιχειρηματικότητα σε ολοένα και μικρότερη ηλικία, συχνά ήδη κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, φέρνοντας νέες ιδέες και διεθνείς οπτικές. Η ποιότητα των ομάδων που συμμετέχουν σε διαγωνισμούς νεοφυούς επιχειρηματικότητας είναι υψηλότερη από ποτέ, με ιδρυτές πιο τεχνολογικά καταρτισμένους, με επιχειρηματική αντίληψη και διεθνή προσανατολισμό. Παράλληλα, ερευνητές και πανεπιστημιακοί υψηλού επιπέδου εμπλέκονται πλέον ουσιαστικά στη διαδικασία εμπορικής αξιοποίησης της έρευνας, γεγονός που συνιστά σημαντική μετατόπιση σε σχέση με το παρελθόν, όταν η σχετική προσέγγιση ήταν περιορισμένη. Επιπλέον, μεγάλες επιχειρήσεις αναζητούν ενεργά συνεργασίες με startups, όχι πλέον στο πλαίσιο δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ή πολιτικών ανθρώπινου δυFWD Greece: Innovation Pulse 2025 - 2026 του Found.ation Οι ελληνικές startup ωριμάζουν και αποκτούν διεθνή αναγνώριση ναμικού, αλλά ως βασικό στοιχείο των στρατηγικών καινοτομίας και ψηφιακού μετασχηματισμού τους. Η Ελλάδα στους δείκτες καινοτομίας Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Ανταγωνιστικότητας του IMD για το 2025, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 50ή θέση παγκοσμίως, παρουσιάζοντας αξιοσημείωτη πρόοδο σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία. Η πορεία της καινοτομίας στην Ελλάδα Αν και οι επιδόσεις στην οικονομική απόδοση, την κυβερνητική αποτελεσματικότητα και την επιχειρηματική αποδοτικότητα παραμένουν σχετικά χαμηλές (53η θέση), οι υποδομές καταγράφουν σαφώς καλύτερη επίδοση (40ή θέση), αντανακλώντας επενδύσεις σε ψηφιακά και φυσικά δίκτυα που αποτελούν προϋπόθεση για την ανάπτυξη καινοτομικών δραστηριοτήτων. Στο θεωρητικό πλαίσιο των εθνικών συστημάτων καινοτομίας, οι υποδομές αυτές λειτουργούν ως συμπληρωματικό κεφάλαιο που ενισχύει την παραγωγικότητα της γνώσης και μειώνει τα κόστη συναλλαγών. Σε επίπεδο καινοτομικής επίδοσης, η Ελλάδα κατέγραψε βαθμολογία 75,8 στον Ευρωπαϊκό Πίνακα Αποτελεσμάτων Καινοτομίας το 2025, με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ανέρχεται στο 100. Παρότι η επίδοση αυτή αντιπροσωπεύει μια ελαφρά υποχώρηση σε σχέση με το 2024 (85,9), παραμένει σημαντικά βελτιωμένη σε σύγκριση με το 2018, με σωρευτική άνοδο 15,3 μονάδων. Το οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων αποτελεί έναν από τους πλέον δυναμικούς πυλώνες αυτής της μετάβασης. Το 2025, η Ελλάδα κατατάχθηκε στην 47η θέση παγκοσμίως στον Δείκτη Παγκόσμιων Οικοσυστημάτων Startups της StartupBlink, σημειώνοντας άνοδο δύο θέσεων σε σχέση με το προηγούμενο έτος και καταγράφοντας ετήσια ανάπτυξη 12%, με κύριους μοχλούς τα οικοσυστήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Η χώρα συγκαταλέγεται πλέον στις είκοσι κορυφαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα αυτό, γεγονός που επιβεβαιώνει την αυξανόμενη διεθνή αναMεγάλες επιχειρήσεις αναζητούν ενεργά συνεργασίες με startups, όχι πλέον στο πλαίσιο δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης ή πολιτικών ανθρώπινου δυναμικού, αλλά ως βασικό στοιχείο των στρατηγικών καινοτομίας και ψηφιακού μετασχηματισμού τους 46 #45 ΜΑΡΤΙΟΣ 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=