businessfiles κατανάλωσης που απαιτείται για τη λειτουργία της ψηφιακής οικονομίας. Γιατί η AI ασκεί τόσο μεγάλη πίεση στα δίκτυα Παρά τα οφέλη αυτά, η AI αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα αύξησης της ενεργειακής ζήτησης. Τα data centers που είναι σχεδιασμένα ειδικά για εφαρμογές AI αύξησαν την κατανάλωσή τους κατά περίπου 50% μόνο μέσα στο 2025, ενώ η συνολική κατανάλωση όλων των data centers αυξήθηκε κατά 17% το ίδιο έτος. Παράλληλα, οι μεγαλύτεροι πάροχοι μοντέλων AI ανακοίνωσαν ότι οι ενεργοί χρήστες των υπηρεσιών τους τριπλασιάστηκαν μέσα σε έναν χρόνο, ενώ τα έσοδά τους πενταπλασιάστηκαν. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ αυξάνεται με πολύ ταχύτερο ρυθμό από την ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών που τη στηρίζουν. Παρότι η ενεργειακή αποδοτικότητα των συστημάτων AI βελτιώνεται συνεχώς, η συνολική κατανάλωση ενέργειας εξακολουθεί να αυξάνεται. Η ενέργεια που απαιτείται για ένα απλό ερώτημα προς ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης μειώνεται περίπου δέκα φορές κάθε χρόνο χάρη στις βελτιώσεις στο λογισμικό και στο υλικό. Ωστόσο, η εμφάνιση νέων εφαρμογών, όπως η δημιουργία βίντεο, τα προηγμένα μοντέλα συλλογισμού και οι αυτόνομοι ψηφιακοί βοηθοί (AI agents), απαιτεί εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες φορές περισσότερη υπολογιστική ισχύ σε σύγκριση με ένα απλό ερώτημα κειμένου. Έτσι, η αυξανόμενη χρήση της AI υπερκαλύπτει τα οφέλη που προκύπτουν από τη βελτίωση της αποδοτικότητας. Το μεγάλο τεστ για τα δίκτυα Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την παραγωγή επαρκούς ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και τη δυνατότητα των δικτύων να τη μεταφέρουν εκεί όπου χρειάζεται. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, τα ηλεκτρικά δίκτυα λειτουργούν ήδη κοντά στα όριά τους. Υπολογίζεται ότι περίπου το 20% των προγραμματισμένων έργων για νέα data centers ενδέχεται να καθυστερήσει λόγω περιορισμών στις υποδομές μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Η κατασκευή νέων γραμμών μεταφοράς στις ανεπτυγμένες οικονομίες μπορεί να απαιτήσει από τέσσερα έως οκτώ χρόνια, ενώ οι χρόνοι παράδοσης κρίσιμου εξοπλισμού, όπως μετασχηματιστές και καλώδια, έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Η κατάσταση αυτή επιβεβαιώνεται και από την ελληνική εμπειρία. Ο αντιπρόεδρος του Greek Data Center Association (GRDCA), Νίκος Κωνσταντινίδης, υπογραμμίζει ότι η μεγαλύτερη ενεργειακή πρόκληση που αντιμετωπίζουν σήμερα τα data centers στην Ελλάδα δεν είναι μία αλλά ένα σύνολο αλληλένδετων ζητημάτων. Πρώτο και σημαντικότερο είναι η επάρκεια και η ταχύτητα σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο. Ένα μεγάλο data center απαιτεί δεκάδες MW διαθέσιμης ισχύος από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του, όμως οι διαδικασίες δέσμευσης ισχύος μέσω των διαχειριστών δικτύου συχνά απαιτούν χρόνια. Η αναντιστοιχία μεταξύ των επενδυτικών χρονοδιαγραμμάτων και του ρυθμού ανάπτυξης των δικτύων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα για νέες επενδύσεις. Ένα δεύτερο ζήτημα αφορά την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος και την ανάγκη για εκτεταμένη αποθήκευση ενέργειας. Η αυξανόμενη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αν και απαραίτητη για την πράσινη μετάβαση, συνοδεύεται από διακυμάνσεις στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Χωρίς επαρκείς μπαταρίες μεγάλης κλίμακας, υβριδικά συστήματα αποθήκευσης και σύγχρονες υποδομές έξυπνων δικτύων, η αξιοπιστία της παροχής δεν μπορεί να διασφαλιστεί στο επίπεδο που απαιτούν εγκαταστάσεις οι οποίες λειτουργούν αδιάκοπα, 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και 365 ημέρες το χρόνο. Το τρίτο ζήτημα συνδέεται άμεσα με την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντινίδη, τα σύγχρονα συστήματα AI απαιτούν πολλαπλάσια ενεργειακή πυκνότητα σε σχέση με τους παραδοσιακούς διακομιστές. Ενώ ένα συμβατικό rack χρειάζεται συνήθως 5 έως 10 kW ισχύος, τα εξειδικευμένα συστήματα που βασίζονται σε GPUs και AI chips μπορεί να απαιτούν από 30 έως 80 kW ανά rack. Αυτό σημαίνει έξι έως οκτώ φορές μεγαλύτερη παραγωγή θερμότητας στον ίδιο χώρο, δημιουργώντας αυξημένες απαιτήσεις για νέες τεχνολογίες ψύξης, όπως το liquid cooling και το immersion cooling, καθώς και για ισχυρότερες ηλεκτρολογικές υποδομές. Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, οι εταιρείες στρέφονται όλο και περισσότερο σε τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας. Οι μπαταρίες μεγάλης κλίμακας θεωρούνται πλέον βασικό στοιχείο των σύγχρονων data centers. Εκτιμάται ότι έως το 2030 θα έχουν εγκατασταθεί παγκοσμίως 20 έως 25 γιγαβάτ αποθηκευτικής ισχύος μέσα σε τέτοιες εγκαταστάσεις. Οι μπαταρίες αυτές δεν θα εξυπηρετούν μόνο τις ανάγκες των data centers, αλλά θα προσφέρουν και πολύτιμες υπηρεσίες στα ηλεκτρικά δίκτυα, βελτιώνοντας τη σταθερότητα και την ευελιξία τους. Η ενεργειακή μετάβαση Παράλληλα, οι μεγάλοι πάροχοι cloud και AI επενδύουν όλο και περισσότερο σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, περίπου το μισό της πρόσθετης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας από τα data centers έως το 2035 θα καλυφθεί από ανανεώσιμες πηγές, υποστηριζόμενες από συστήματα αποθήκευσης και εκσυγχρονισμένα δίκτυα. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αναμένεται να αυξηθεί κατά περισσότερες από 450 TWh μέσα στην επόμενη δεκαετία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αλέξανδρος Μπεχράκης επισημαίνει ότι τα data centers δεν είναι απαραίτητα ανταγωνιστές της πράσινης μετάβασης. Αντίθετα, μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες για την ανάπτυξη νέων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς πράσινης ενέργειας (PPAs), δημιουργούν σταθερή ζήτηση που διευκολύνει τη χρηματοδότηση νέων αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων. Με τον τρόπο αυτόν, η ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας μπορεί να συμβαδίσει με την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας. Επιπλέον, τα σύγχρονα data centers εξελίσσονται σε «έξυπνους καταναλωτές» ηλεκτρικής ενέργειας. Μέσω προηγμένων συστημάτων διαχείρισης φορτίου μπορούν να προσαρμόζουν μέρος της κατανάλωσής τους ανάλογα με τη διαθεσιμότητα ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, να αξιοποιούν πλεονάζουσα παραγωγή από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα και να συμμετέχουν σε μηχανισμούς εξισορρόπησης του δικτύου. Με αυτόν τον τρόπο, δεν λειτουργούν αποκλειστικά ως πρόσθετο φορτίο, αλλά μπορούν να συμβάλουν ενεργά στη σταθεροποίηση του ενεργειακού συστήματος. Μέσα σε μόλις δεκαοκτώ μήνες, η δυναμικότητα των πιο προηγμένων εγκαταστάσεων AI υπερτριπλασιάστηκε, γεγονός που αποτυπώνει τη ραγδαία ανάπτυξη του κλάδου. Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Το 2024 τα data centers κατανάλωσαν περίπου 415 TWh ηλεκτρικής ενέργειας, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 1,5% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρισμού 84 #47 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=