Οι ελληνικές επιχειρήσεις διατηρούν ιστορικά ισχυρή παρουσία στην Αλβανία. Ποιοι τομείς προσφέρουν σήμερα τις πιο ελκυστικές ευκαιρίες για Έλληνες επενδυτές; Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω λέγοντας πως οι Έλληνες επενδυτές είναι απολύτως ευπρόσδεκτοι στην Αλβανία. Εκτιμούμε βαθύτατα και είμαστε ευγνώμονες για τη θεμελιώδη συμβολή της ελληνικής επιχειρηματικότητας στην οικονομική πρόοδο της Αλβανίας από τη στιγμή της μετάβασης από το κρατικά ελεγχόμενο στο ελεύθερο οικονομικό μοντέλο. Την τελευταία δεκαετία, οι ελληνικές άμεσες επενδύσεις στην Αλβανία έχουν παρουσιάσει κάμψη, κυρίως λόγω των οικονομικών δυσκολιών στην Ελλάδα. Το κενό αυτό καλύφθηκε εν μέρει από άλλους βασικούς εταίρους, βάσει των κανόνων της αγοράς. Ωστόσο, ανυπομονούμε να δούμε μια δυναμική επανεκκίνηση της ελληνικής επενδυτικής παρουσίας και να αναβαθμίσουμε τη διμερή οικονομική συνεργασία σε νέα επίπεδα. Η Ελλάδα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Αλβανίας -αυτήν τη στιγμή κατατάσσεται στην τρίτη θέση- κάτι που εξηγείται φυσικά λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας, της ισχυρής παρουσίας και εξοικείωσης των Αλβανών καταναλωτών με τα ελληνικά προϊόντα, αλλά και του εκτεταμένου και ευνοϊκού νομικού πλαισίου για τις οικονομικές σχέσεις. Υπάρχει, επομένως, ακόμη τεράστιο περιθώριο για ενίσχυση τόσο των επενδυτικών συνεργασιών όσο και του όγκου των εμπορικών ροών. Το επενδυτικό περιβάλλον της Αλβανίας είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό, με ανταγωνιστικό εργατικό κόστος, υποστηρικτικό νομικό πλαίσιο και εγγύτητα προς τις αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά τα στοιχεία καθιστούν την Αλβανία στρατηγικό προορισμό για την επέκταση των ελληνικών επιχειρήσεων. Χάρη στην ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τη δυνατότητα διασυνοριακής συνεργασίας, οι ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση, προκειμένου να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην επόμενη φάση ανάπτυξης της Αλβανίας. Ήδη, περισσότερες από 550 ελληνικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στην Αλβανία, καθιστώντας την Ελλάδα έναν από τους βασικούς ξένους επενδυτές στη χώρα. Κομβικά έργα όπως το Durana Tech Park και η TEDA Tirana αποτελούν βασικούς άξονες στην προσπάθεια της Αλβανίας να προσελκύσει επενδύσεις, ιδίως στους τομείς της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Τα συγκεκριμένα projects προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για ελληνικές επιχειρήσεις, σε απόλυτη σύμπλευση με τις αναπτυξιακές στοχεύσεις της Αλβανίας και την ελληνική τεχνογνωσία. Το Durana Tech Park, έργο της Επενδυτικής Εταιρείας της Αλβανίας (Albanian Investment Corporation), λειτουργεί ως κόμβος υψηλής τεχνολογίας, με στόχο την ενίσχυση της καινοτομίας, της έρευνας και της ανάπτυξης στη χώρα. Στόχος του είναι να προσελκύει διεθνείς εταιρείες και επενδυτές από το χώρο της τεχνολογίας, προσφέροντας υποστηρικτικό περιβάλλον για τη δημιουργία νέων προϊόντων, την προώθηση εξαγωγών και τη συνεργασία μεταξύ ξένων επιχειρήσεων και τοπικών φορέων. Οι ελληνικές εταιρείες, εν προκειμένω, μπορούν να επωφεληθούν ιδιαίτερα από κοινές δράσεις έρευνας και ανάπτυξης, αξιοποιώντας το ανερχόμενο τεχνολογικό δυναμικό της Αλβανίας και τη στρατηγική της θέση ως έξοδος στα Βαλκάνια και την Ε.Ε. Η TEDA Tirana, βιομηχανική ζώνη 35 εκταρίων στην περιοχή Κασάρ των Τιράνων, έχει σχεδιαστεί για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων σε τομείς μεταποίησης: αυτοκινητοβιομηχανία, τεχνολογία πληροφοριών (ΙΤ), ηλεκτρονικά και βιοτεχνολογία. Προσφέρει ισχυρά κίνητρα, όπως μειωμένοι εταιρικοί φόροι και απαλλαγή από ΦΠΑ για εισαγωγή μηχανολογικού εξοπλισμού, αποτελώντας έναν εξαιρετικά ελκυστικό προορισμό για τις ελληνικές επιχειρήσεις που θέλουν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στην Αλβανία. Πέρα από αυτούς τους τομείς, στρατηγικές ευκαιρίες υπάρχουν επίσης στους κλάδους του τουρισμού, της ενέργειας, της γεωργίας και των κατασκευών. Καταγράφονται πρόσφατες μεταρρυθμίσεις ή αλλαγές πολιτικής στην Αλβανία που στοχεύουν στη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος για ξένες επιχειρήσεις; Τα τελευταία χρόνια, η Αλβανία έχει υιοθετήσει μια εκτεταμένη μεταρρυθμιστική ατζέντα, με στόχο το μετασχηματισμό του οικονομικού της τοπίου, τη βελτίωση της διακυβέρνησης και την ενίσχυση της ελκυστικότητάς της προς τους ξένους επενδυτές. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές καθοδηγούνται τόσο από τον στρατηγικό στόχο της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τη συνειδητή προσπάθεια δημιουργίας ενός ανταγωνιστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε σειρά σημαντικών αλλαγών πολιτικής, με έμφαση στην εναρμόνιση του νομικού και θεσμικού πλαισίου με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, στον εκσυγχρονισμό του φορολογικού συστήματος, στην αναβάθμιση των υποδομών, στη ψηφιακή διακυβέρνηση και στην παροχή στοχευμένων κινήτρων για στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, ο τουρισμός, οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ICT) και η μεταποίηση (manufacturing). Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η αναθεωρημένη νομοθεσία περί Στρατηγικών Επενδύσεων, η οποία προσφέρει ευνοϊκές ρυθμίσεις για μεγάλα έργα, όπως διαδικασίες fast-track για αδειοδοτήσεις και πρόσβαση σε κρατική γη. Παράλληλα, η ένταξη της Αλβανίας στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA) διευκολύνει τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές, με την εφαρμογή ενός απλουστευμένου φορολογικού καθεστώτος και μιας πιο στοχευμένης στρατηγικής για τη δημοσιονομική διαχείριση να σηματοδοτούν μια ξεκάθαρη δέσμευση στις μεταρρυθμίσεις. Η συμμετοχή της Αλβανίας στο νέο Conditional Growth Plan της Ε.Ε., το οποίο προβλέπει χρηματοδότηση σχεδόν 1 δισ. ευρώ για την περίοδο 20242027, έρχεται να ενισχύσει αυτήν τη μεταρρυθμιστική πορεία, εστιάζοντας σε τομείς όπως η δικαιοσύνη, η δημόσια διοίκηση, η πράσινη μετάβαση και η ψηφιακή οικονομία. Επιπλέον, η αναθεώρηση του Νόμου για τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις τον Ιούνιο του 2023 οδήγησε στη δημιουργία του Οργανισμού Start-up Albania, που προσφέρει υποστήριξη μέσω θερμοκοιτίδων, επιχορηγήσεων και μηχανισμών προσφυγής/επανεξέτασης. Συνολικά, τα μέτρα αυτά αποτελούν άλμα προς ένα πιο φιλικό και προβλέψιμο περιβάλλον για τους ξένους επενδυτές, με απλοποιημένες διαδικασίες, ευθυγραμμισμένες με τις ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές. Πώς μπορούν η Ελλάδα και η Αλβανία να ενισχύσουν περαιτέρω το διασυνοριακό εμπόριο και τη συνδεσιμότητα των υποδομών - ιδίως στους τομείς της ενέργειας, των logistics και των ψηφιακών δικτύων; Η Ελλάδα και η Αλβανία μοιράζονται την κοινή δέσμευση για την ενίσχυση του διασυνοριακού εμπορίου και της συνδεσιμότητας των υποδομών, αναγνωρίζοντας ότι η συνεργασία αυτή προσφέρει αμοιβαία οικονομικά οφέλη και αναβαθμίζει την ποιότητα ζωής των πολιτών. Η ενίσχυση αυτών των δεσμών αποτελεί πραγματικά μια win-win ευκαιρία και γι’ αυτό εστιάζουμε σε στοχευμένες δράσεις συνεργασίας τους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, των logistics και της ψηφιακής τεχνοδομής. Στον τομέα της ενέργειας, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη έργα αναβάθμισης των υφιστάμενων διασυνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ παράλληλα προωθείται η κατασκευή νέων. Επιπλέον, δίνεται έμφαση στη διεύρυνση της σύνδεσης φυσικού αερίου. Η Αλβανία εργάζεται επίσης για την εναρμόνιση της αγοράς THWηλεκτρικής ενέργειας με το Ευρωπαϊκό Μοντέλο-Στόχο (EU Target Model), αξιοποιώντας την πολύτιμη εμπειρία της Ελλάδας όσον αφορά αυτήν τη μετάβαση. Στις μεταφορές και τα logistics, προτεραιότητα δίνεται στην αναβάθμιση του Διαδρόμου VIII (Corridor VIII), ενός κρίσιμου οδικού και σιδηροδρομικού άξονα για την περιφερειακή εμπορική δραστηριότητα. Η βελτίωση των συνοριακών διελεύσεων και ο εκσυγχρονισμός των τελωνειακών υποδομών μέσω έξυπνων ψηφιακών λύσεων (smart logistics), θα συμβάλουν στη μείωση των καθυστερήσεων και την επιτάχυνση των ροών εμπορίου. Στο πεδίο των ψηφιακών υποδομών, οι δύο χώρες συνεργάζονται για την επέκταση των δικτύων οπτικών ινών και τη δημιουργία συμφωνιών roaming 5G κατά μήκος των συνόρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενοποίηση των ηλεκτρονικών πλατφορμών διακυβέρνησης (e-governance), ώστε οι επιχειρήσεις και στις δύο πλευρές να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε κρίσιμες υπηρεσίες, όπως τελωνεία, φορολογία και εμπορική καταγραφή σε μητρώα. Συνολικά, όλες αυτές οι πρωτοβουλίες οδηγούν σε μια πιο συνδεδεμένη, αποδοτική και ανταγωνιστική περιφερειακή οικονομία, αξιοποιώντας πλήρως τις κοινές γεωγραφικές και οικονομικές δυνατότητες των δύο χωρών. Επιπρόσθετα τακτικές διμερείς συναντήσεις και κοινά οικονομικά φόρουμ -όπως αυτά που πραγματοποιούνται ετησίως μεταξύ των Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων Τιράνων και Αθήνας, καθώς και των επενδυτικών φορέων AIDA και Enterprise Greece- ενισχύουν περαιτέρω τον στρατηγικό συντονισμό και την αναπτυξιακή δυναμική του εμπορίου, το οποίο τα τελευταία χρόνια ακολουθεί σταθερά αυξητική πορεία. Η πορεία της Αλβανίας προς την ένταξη στην Ε.Ε. παραμένει κεντρικός στόχος της χώρας. Πώς βλέπετε το ρόλο της Ελλάδας στη στήριξη αυτής της διαδικασίας; Η Ελλάδα έχει υποστηρίξει σταθερά τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Αλβανίας. Ως γειτονική χώρα και κράτος-μέλος της Ε.Ε., ο ρόλος της είναι καθοριστικός - τόσο σε επίπεδο πολιτικής στήριξης όσο και τεχνικής συνεισφοράς. Εκτιμούμε ιδιαίτερα τη συμβολή της Αθήνας στην οικοδόμηση περιφερειακής συναίνεσης υπέρ της διεύρυνσης, καθώς και στη μεταφορά τεχνογνωσίας σε κρίσιμους τομείς όπως οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις Η Ελλάδα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Αλβανίας -αυτήν τη στιγμή κατατάσσεται στην τρίτη θέση- κάτι που εξηγείται φυσικά λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας, της ισχυρής παρουσίας και εξοικείωσης των Αλβανών καταναλωτών με τα ελληνικά προϊόντα, αλλά και του εκτεταμένου και ευνοϊκού νομικού πλαισίου για τις οικονομικές σχέσεις 49 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2025 #41
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=