Ο χρυσός έχει επιστρέψει με εντυπωσιακό τρόπο στο επίκεντρο των παγκόσμιων αποθεματικών στρατηγικών, ξεπερνώντας το ευρώ, ως το δεύτερο πιο σημαντικό αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο στον κόσμο, πίσω μόνο από το δολάριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το πολύτιμο μέταλλο αποτέλεσε το 20% των επίσημων συναλλαγματικών αποθεμάτων των κεντρικών τραπεζών το 2024, έναντι 16% για το ευρώ και 46% για το δολάριο ΗΠΑ. Η θεαματική άνοδος του χρυσού οφείλεται σε δύο βασικούς παράγοντες, τις μαζικές αγορές από τις κεντρικές τράπεζες και τη ραγδαία αύξηση της τιμής του. Ενδεικτικό είναι πως για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, οι παγκόσμιοι θεματοφύλακες νομισματικής σταθερότητας απέκτησαν πάνω από 1.000 τόνους χρυσού, μια ποσότητα που αντιστοιχεί στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας ετήσιας παραγωγής και υπερδιπλάσια σε σχέση με τον μέσο όρο της δεκαετίας του 2010. Ως αποτέλεσμα αυτής της φρενίτιδας αγορών, τα συνολικά αποθέματα χρυσού των κεντρικών τραπεζών ανέρχονται πλέον στους 36.000 τόνους, αγγίζοντας επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τη μεταπολεμική εποχή του «Bretton Woods». Τότε, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες ήταν άρρηκτα συνδεδεμένες με το δολάριο, το οποίο είχε άμεση μετατρεψιμότητα σε χρυσό, οδηγώντας σε κορύφωση των παγκόσμιων αποθεμάτων στους 38.000 τόνους στα μέσα της δεκαετίας του 1960. Ήταν ένα ιστορικό ορόσημο, κατά το οποίο ο χρυσός ήταν το θεμέλιο της νομισματικής σταθερότητας. Το ράλι της τιμής του υπήρξε εντυπωσιακό το 2024, καθώς σημειώθηκε άνοδος 30% και επιπλέον 27% από την αρχή του τρέχοντος έτους, με την τιμή να φτάνει στο ιστορικό ρεκόρ των 3.400 δολαρίων ανά ουγγιά. Αυτή η εκρηκτική άνοδος κατέστησε τον χρυσό, σε τιμές αγοράς, τη δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία παγκόσμιων αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων. Μεγάλοι «παίκτες» στο πεδίο της συσσώρευσης χρυσού ήταν η Ινδία, η Κίνα, η Τουρκία και η Πολωνία, όπως ανέδειξε το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού. Παρά το γεγονός ότι ο χρυσός δεν αποδίδει τόκους και η φύλαξή του είναι δαπανηρή, συνεχίζει να διατηρεί τη φήμη του ως το υπέρτατο ασφαλές «καταφύγιο». Άλλωστε δεν εξαρτάται από αντισυμβαλλόμενους, δεν υπόκειται σε πολιτικές κυρώσεις, ενώ έχει υψηλή ρευστότητα. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις και ο αυξανόμενος φόβος κυρώσεων έχουν επανακαθορίσει το ρόλο του στα χαρτοφυλάκια των κεντρικών τραπεζών, ιδίως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, ένα σημείο καμπής. Υπενθυμίζεται πως η Δύση απάντησε «παγώνοντας» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και αποκλείοντας τη Μόσχα από τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές. Σε αυτήν τη συγκυρία, το αποτέλεσμα είναι η απότομη άνοδος της ζήτησης χρυσού από χώρες που είτε υφίσταντο είτε βρίσκονταν υπό το φόβο επιβολής κυρώσεων. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, σε πέντε από τις δέκα μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις του μεριδίου χρυσού στα αποθεματικά από το 1999, οι εμπλεκόμενες χώρες βίωσαν κυρώσεις. Επιπλέον, κράτη γεωπολιτικά πλησίον της Κίνας και της Ρωσίας παρουσίασαν μια αισθητή τάση ενίσχυσης των αποθεμάτων χρυσού τα τελευταία τρία χρόνια. Σε έρευνα του Παγκοσμίου Συμβουλίου Χρυσού που διεξήχθη μεταξύ 57 κεντρικών τραπεζών, οι οποίες ήδη καΧρυσός Παραμένει το ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο τείχαν χρυσό, έδειξε ότι η ανάγκη για προστασία από κυρώσεις, η προβλεπόμενη αναδιάταξη του παγκόσμιου νομισματικού τοπίου και η επιθυμία μείωσης της εξάρτησης από το δολάριο, αποτελούν τους βασικούς λόγους πίσω από την επενδυτική αυτή στροφή. Ειδικότερα, για τις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, η στρατηγική διαφοροποίησης έχει εξελιχθεί σε ζωτική ανάγκη. Αναμφίβολα, η ιστορική συσχέτιση μεταξύ του χρυσού και των πραγματικών αποδόσεων άλλων επενδύσεων έχει διαρραγεί. Τα τελευταία χρόνια, ο χρυσός έχει παύσει να λειτουργεί (πρωτίστως) ως αντιστάθμιση στον πληθωρισμό, και έχει μετατραπεί σε εργαλείο αντιστάθμισης γεωπολιτικών κινδύνων, προς αντιμετώπιση άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων. Εκτός αυτών, η ΕΚΤ υπογραμμίζει επίσης ότι σε περιόδους υψηλών τιμών παρατηρείται ιστορικά και αύξηση της προσφοράς χρυσού. Με άλλα λόγια, στο ενδεχόμενο περαιτέρω ενίσχυσης της επίσημης ζήτησης, θα κινητοποιηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό η εξορυκτική δραστηριότητα, γεγονός που θα ενίσχυε την παγκόσμια προσφορά. Επενδυτικό καταφύγιο σε εποχές αβεβαιότητας Η αναζωπύρωση της ζήτησης για «ασφαλή καταφύγια» στις διεθνείς αγορές αποτελεί μια σαφή αντανάκλαση της businessinvestments Συνέχεια στη σελίδα 64 Ο χρυσός αναδεικνύεται ξανά στρατηγικός «πυλώνας» των κεντρικών τραπεζών, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια έχει ενισχύσει τη θέση του ως παγκόσμιου αποθεματικού ασφαλείας. Η εντυπωσιακή άνοδος της τιμής του επαναφέρει στο προσκήνιο και τη χρυσή λίρα, η οποία στην Ελλάδα καταγράφει μαζική ρευστοποίηση, αποτυπώνοντας οικονομική πίεση αλλά και τη διαχρονική αξία της. Γράφει ο Ευάγγελος Ελευθερίου 62 #41 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2025
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=