Άγης Παπαστεργίου: Αναζητώντας απαντήσεις στο πρόβλημα της μείωσης των μόνιμων κατοίκων της Χάλκης, στην Deloitte αναπτύξαμε έναν στρατηγικό σχεδιασμό που εστιάζει στην εξεύρεση λύσεων για τη μακροπρόθεσμη αύξηση του μόνιμου πληθυσμού της, μέσω, μεταξύ άλλων, της αξιοποίησης του εγκαταλελειμμένου παραδοσιακού οικισμού Χωριό. Μέσα από το συγκεκριμένο σχέδιο, η Χάλκη αποκτά τη δυνατότητα να οραματίζεται την είσοδό της σε μια νέα εποχή, που θα την επανατοποθετεί στον χάρτη τόσο ως τον ιδανικό τουριστικό προορισμό, όσο, όμως, και ως εξαιρετική τοποθεσία μόνιμης διαβίωσης. Το αναπτυξιακό μοντέλο που προτείνουμε για τη Χάλκη μετασχηματίζει το Χωριό σε ένα οικοσύστημα με κοινό ενδιαφέρον την τέχνη, τη δημιουργία και τον πολιτισμό,. Σε αυτό το πλαίσιο, το στρατηγικό σχέδιο προβλέπει την αναστήλωση του οικισμού Χωριό και τη δημιουργία ατελιέ, εργαστηρίων τέχνης, εκθέσεων και σχετικών καταστημάτων, συμβάλλοντας στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στην προσέλκυση νέων μόνιμων κατοίκων. Οι στόχοι αυτοί φτάνουν σε βάθος δεκαετίας. Μέσα από αυτές τις σημαντικές παρεμβάσεις εκτιμούμε ότι μακροπρόθεσμα θα επιτευχθεί η δημιουργία 250 νέων θέσεων εργασίας από την οικονομική δραστηριότητα που θα δημιουργηθεί από το προτεινόμενο αναπτυξιακό μοντέλο, ενώ και η αύξηση της επισκεψιμότητας ετησίως στη Χάλκη θα φτάσει τις 300.000 επισκέψεις. Γιατί επιλέξατε να θέσετε τον πολιτισμό ως βασικό άξονα για τη νέα εποχή του οικισμού; Άγης Παπαστεργίου: Για την επιλογή του αναπτυξιακού μοντέλου που θα μπορούσε να εφαρμοστεί στη Χάλκη μελετήσαμε πολλές περιπτώσεις στρατηγικών αναβίωσης από το εξωτερικό και την Ελλάδα, εντοπίζοντας τις βέλτιστες πρακτικές για την ανάπτυξη οικονομικής δραστηριότητας και προσέλκυσης νέου πληθυσμού. Στη συνέχεια, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες και τα εγγενή χαρακτηριστικά της Χάλκης, εστιάσαμε σε τρία υποψήφια αναπτυξιακά μοντέλα: 1. Καινοτομία και εργασία από απόσταση: Ανάδειξη του νησιού σε προορισμό για ψηφιακούς νομάδες μέσω και της συνεργασίας με επιχειρήσεις, δίνοντας έμφαση στην πράσινη μετάβαση και αειφορία. 2. Πρωτογενής και δευτερογενής τομέας: Εστίαση στην ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα μέσω της αξιοποίησης των πρώτων υλών (π.χ. αλιεία, γεωργία), καθώς επίσης και στην ανάπτυξη του τομέα της μεταποίησης. 3. Ταυτότητα προορισμού: Ανάπτυξη μιας διακριτής ταυτότητας του νησιού που να διαφοροποιείται σημαντικά από την υπάρχουσα κατάσταση και να προσφέρει τη δυνατότητα δημιουργίας προστιθέμενης αξίας. Η επιλογή του πολιτισμού, της τέχνης και της δημιουργίας ως βασικών πυλώνων ανάπτυξης εντάσσεται στην τρίτη από τις παραπάνω κατηγορίες αναπτυξιακών μοντέλων και έγινε για τους παρακάτω λόγους: • Το μοντέλο της εργασίας από απόσταση δύναται να λειτουργήσει υποστηρικτικά και όχι ως κύρια οικονομική δραστηριότητα για το νησί της Χάλκης, καθώς δε διαθέτει την απαραίτητη κλίμακα, ενώ, παράλληλα, στον τομέα αυτό δραστηριοποιείται ήδη με επιτυχία η Ρόδος. Επιπρόσθετα, η εστίαση στην καινοτομία και αειφορία (π.χ. GR-eco island) εκτιμάται ότι δεν μπορεί από μόνη της να δημιουργήσει σημαντική διαφοροποίηση. • Η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα συναντά αρκετούς περιορισμούς κυρίως λόγω της μικρής έκτασης του νησιού και της απουσίας γεωργικών εκτάσεων, ενώ, αντίστοιχα, η μεταποίηση ευδοκιμεί σε μεγαλύτερα νησιά, όπως η Ρόδος. • Ως εκ τούτου, επιλέχθηκε η ανάπτυξη μιας διακριτής ταυτότητας προορισμού που να διαφοροποιείται σημαντικά από την υπάρχουσα και διαχρονική ταυτότητα των ελληνικών νησιών που βασίζεται στον «ήλιο» και τη «θάλασσα». Στο πλαίσιο αυτό και δεδομένης της ιστορίας του νησιού και της ύπαρξης του (εγκαταλελειμμένου σήμερα) οικισμού Χωριό, η επιλογή της τέχνης και του πολιτισμού ως άξονα ανάπτυξης κρίθηκε μονόδρομος. Το 2021, είχατε πραγματοποιήσει αντίστοιχη αφιλοκερδή μελέτη για το νησί της Αστυπάλαιας. Ποιοι ήταν τότε οι στόχοι της δράσης; Μαρία Ζιούβελου: Η μελέτη και το στρατηγικό πλάνο βιώσιμης ανάπτυξης «Αστυπάλαια 4.0», το οποίο εκπονήθηκε pro bono στο πλαίσιο των δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης μας σε συνεργασία με τον Δήμο Αστυπάλαιας, εστίαζαν στην αύξηση του μόνιμου πληθυσμού και την ανάδειξη του νησιού σε έναν προορισμό οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμο για τους κατοίκους και τους τουρίστες. Στόχος ήταν η αύξηση του πληθυσμού του νησιού μέσω της ανάδειξης της Αστυπάλαιας ως ένα νησί «πρότυπο» που θα εξασφαλίσει στον μόνιμο πληθυσμό του υψηλό βιοτικό επίπεδο, κοινωνική συνοχή και βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ, παράλληλα, θα αποτελέσει πόλο έλξης για περισσότερους επισκέπτες, αλλά και για νέους μόνιμους κατοίκους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί και μέσω της αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών (π.χ. augmented reality, IoT, blockchain, 5G) που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του νησιού και δημιουργούν νέες ευκαιρίες ανάπτυξης, όπως στόχευση και προσέγγιση συγκεκριμένων τμημάτων πελατείας/αγορών (π.χ. millenials /gen Z, silver economy) και δυνατότητα εργασίας εξ’ αποστάσεως από ψηφιακούς νομάδες που συνδυάζουν την εργασία με το ταξίδι (workation), συμβάλλοντας στην τοπική τουριστική ανάπτυξη και οικονομία. Ποιες άλλες δράσεις περιλαμβάνει το πρόγραμμα ΕΚΕ της Deloitte στην Ελλάδα; CSR&ESG Review || 9
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=