pr agencies BUSINESS COMMUNICATION SERIES 2026
3 BCS PR AGENCIES BUSINESS COMMUNICATION SERIES #PR AGENCIES ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2026 Διανέμεται μαζί με το adbusiness ΕΚΔΟΤΗΣ - ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Βαγγέλης Παπαλιός ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Δημήτρης Τσουκαλάς ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Γιώργος Στουραΐτης EDITORS Σόνια Χαϊμαντά, Εύα Πέτροβα BUSINESS DEVELOPMENT MANAGER Κωνσταντίνος Παπαλιός ∆ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ∆έσποινα Μπακιρτζή ACCOUNT MANAGEMENT TEAM Αγάθη Ζορμπά Αλέξανδρος Καραμπάτσος ΤΜΗΜΑ ΥΠΟ∆ΟΧΗΣ ∆ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Βάρια ∆ρούγα Φρόσω Ντότση Μαρία Τσώνου ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ Ροδούλα Βαρβαγιάννη PRODUCTION MANAGER Μάριος Παπαλιός ART DIRECTOR Χρήστος Κ. Πουλάκης DIRECTOR ACCOUNTING Πηνελόπη Χατζηδημητρίου Μικράς Ασίας 43 | 152 33 | Χαλάνδρι T: 210.77.12.400 | F: 210.77.85.097 e-mail: info@direction.gr www.direction.gr Το κεφάλαιο που δεν αυτοματοποιείται Η παραγωγή ενός κειμένου, η επεξεργασία δεδομένων ή η παρακολούθηση της δημόσιας συζήτησης μπορούν πλέον να γίνουν πιο γρήγορα από ποτέ. Η εμπιστοσύνη, όμως, δεν παράγεται με την ίδια ταχύτητα. Δεν αγοράζεται ως διαφημιστικός χώρος, ούτε εξασφαλίζεται με την παρουσία σε περισσότερα κανάλια. Κερδίζεται μέσα από συνέπεια, αξιοπιστία και σχέσεις που δοκιμάζονται στον χρόνο. Αυτή είναι, ίσως, η ουσία του Relationship Capital, του κεφαλαίου σχέσεων που βρίσκεται στον πυρήνα των Δημοσίων Σχέσεων. Σε ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία πολλαπλασιάζεται, η παραπληροφόρηση δυσκολεύει τη διάκριση του πραγματικού από το κατασκευασμένο και οι επιχειρήσεις εκτίθενται διαρκώς σε νέους κινδύνους, η αξία της επικοινωνίας δεν μπορεί να μετριέται μόνο σε δημοσιεύματα, εμφανίσεις και reach. Μετριέται και στην ικανότητα ενός οργανισμού να ακούγεται, να γίνεται πιστευτός και να διατηρεί την εμπιστοσύνη των ανθρώπων με τους οποίους συνδέεται. Η ειδική έκδοση του adbusiness για τον κλάδο των Δημοσίων Σχέσεων που κρατάτε στα χέρια σας, επιχειρεί να φωτίσει αυτήν τη μετάβαση. Η διεθνής έρευνα ICCO World PR Report 2025-2026 καταγράφει τη διεύρυνση του στρατηγικού ρόλου των PR agencies, την ενίσχυση της εταιρικής φήμης και την ταχύτατη ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Την ίδια στιγμή, αναδεικνύει τις πιέσεις στα budgets, τις δυσκολίες στην προσέλκυση και διατήρηση στελεχών και την επιμονή παραδοσιακών τρόπων μέτρησης της αποτελεσματικότητας. Την ελληνική διάσταση δίνουν τέσσερα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής του Τομέα Δημοσίων Σχέσεων της ΕΔΕΕ, μέσα από μια συζήτηση για την ανάπτυξη της αγοράς, τη σύγκλιση των υπηρεσιών επικοινωνίας, το AI, τα ταλέντα και το μέλλον των επιχειρηματικών μοντέλων. Οι παρουσιάσεις και οι συνεντεύξεις ελληνικών εταιρειών PR συμπληρώνουν την εικόνα, αποτυπώνοντας τις διαφορετικές διαδρομές με τις οποίες ο κλάδος ανταποκρίνεται στις νέες απαιτήσεις. u ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΜΕΑ PR - EΔΕΕ................................ 04 u ICCO PR REPORT. ....................................................... 08 u ACTION GREECE. ........................................................ 10 u AIA RELATE................................................................. 14 u EXTROVERT. ............................................................... 16 u GRAVITY/THE NEWTONS. .......................................... 18 u MSCOMM.................................................................... 20 u ONE TEAM. ................................................................. 22 u PITCH PR. ................................................................... 24 u PR.BIZZ....................................................................... 26 u SOLID HAVAS.............................................................. 28 u TOUCH POINT STRATEGIES........................................ 30 u V+O Greece | SEC Newgate......................................... 32 u VALUE.COM. ............................................................... 34 u VAT COMMS. .............................................................. 36 u WEBER SANDWICK. .................................................... 38 u YUZU COMMUNICATION............................................. 40
4 Η ενίσχυση του στρατηγικού ρόλου των PR agencies, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και η προσέλκυση και διατήρηση ταλέντων επαναπροσδιορίζουν την ελληνική αγορά Δημοσίων Σχέσεων. Τις αλλαγές, τις προκλήσεις και τις προοπτικές του κλάδου αναλύουν τα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής του Τομέα PR της ΕΔΕΕ: Δημήτρης Ρούλιας (Out of the Box), Ελένη Σουράνη (Socialdoo), Κωνσταντίνος Λιμπέρης (Palladian Communications Specialists) και Βασίλης Δασκαλόπουλος (Valuecom). Γράφει η Σόνια Χαϊμαντά Η ανάπτυξη της ελληνικής αγοράς Δημοσίων Σχέσεων συνδέεται όλο και περισσότερο με την ικανότητά της να απαντά σε σύνθετες επιχειρηματικές ανάγκες. Η διαχείριση φήμης και κρίσεων, η στρατηγική επικοινωνία και το Public Affairs διευρύνουν το πεδίο δράσης των agencies, την ώρα που τα όρια μεταξύ των διαφορετικών κλάδων επικοινωνίας γίνονται πιο δυσδιάκριτα. Στη συζήτηση που ακολουθεί, αναδεικνύεται μια αγορά με αναπτυξιακές δυνατότητες, αλλά και με απαιτήσεις που δοκιμάζουν την εξειδίκευση, την οργάνωση και το επιχειρηματικό μοντέλο των εταιρειών της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη επιταχύνει αυτήν τη μετάβαση, ανοίγοντας ζητήματα παραγωγικότητας, εκπαίδευσης των νεότερων στελεχών και διαφάνειας του περιεχομένου. Παράλληλα, η προσέλκυση ανθρώπων με σύνθετες δεξιότητες και η επένδυση στην ανάπτυξή τους αποκτούν ιδιαίτερο βάρος. Από τις προοπτικές εξαγορών και συνεργασιών έως τον τρόπο αμοιβής των υπηρεσιών στο μέλλον, το ερώτημα που διατρέχει τις απαντήσεις είναι πώς η συμβουλευτική αξία των Δημοσίων Σχέσεων θα μεταφραστεί σε ισχυρότερη θέση για τον κλάδο. Η ανθρώπινη κρίση, η ενσυναίσθηση και οι σχέσεις εμπιστοσύνης παραμένουν σταθερά σημεία αναφοράς. Τις εξελίξεις και τις προοπτικές του κλάδου αναλύουν στο Ad Business τέσσερα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής του Τομέα Δημοσίων Σχέσεων της ΕΔΕΕ: η Ελένη Σουράνη, Co-Founder & Managing Partner, Socialdoo, ο Δημήτρης Ρούλιας, διευθύνων σύμβουλος, Out of the Box, ο Βασίλης Δασκαλόπουλος, Business Unit Director και Vice President Corporate Affairs, Valuecom και Τομέας Δημοσίων Σχέσεων ΕΔΕΕ Η αγορά αλλάζει, οι απαιτήσεις μεγαλώνουν Η αγορά εμφανίζει αναπτυξιακή δυναμική, η οποία όμως δεν κατανέμεται ομοιόμορφα
5 BCS PR AGENCIES ο Κωνσταντίνος Λιμπέρης, διευθύνων σύμβουλος (CEO), Palladian Communication Specialists. Πώς αποτιμάτε σήμερα την κατάσταση της ελληνικής αγοράς Δημοσίων Σχέσεων; Βλέπετε πραγματική ανάπτυξη του κλάδου, στασιμότητα ή κυρίως ανακατανομή των budgets μεταξύ PR, advertising, digital, content και experiential; Ελένη Σουράνη: Η αγορά εμφανίζει αναπτυξιακή δυναμική, η οποία όμως δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Ένα μέρος της ανάπτυξης προέρχεται όντως από την ανακατανομή των budgets, αλλά ταυτόχρονα ενισχύεται η ζήτηση για στρατηγική επικοινωνία, διαχείριση φήμης και κρίσεων, καθώς και για συμβουλευτικές υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Αν κάτι θα θεωρούσα ακόμη σημαντικότερο, αυτό είναι ότι όλο και περισσότερες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν την επικοινωνία όχι ως υποστηρικτική λειτουργία, αλλά ως παράγοντα επιχειρηματικής ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητας. Αυτή η εξέλιξη διευρύνει τα αναπτυξιακά περιθώρια για τον κλάδο των Δημοσίων Σχέσεων. Ποια θεωρείτε τη μεγαλύτερη αλλαγή στο επιχειρηματικό μοντέλο των PR agencies την τελευταία διετία; Από πού προέρχεται πλέον η ανάπτυξη και ποιες υπηρεσίες χάνουν σταδιακά την αξία ή τη δυναμική τους; Ελένη Σουράνη: Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι διευρύνεται ο συμβουλευτικός ρόλος των εταιρειών Δημοσίων Σχέσεων και οι υπηρεσίες τους διασυνδέονται ακόμη πιο στενά με τις επιχειρηματικές προτεραιότητες των πελατών τους. Η ανάπτυξη προέρχεται κυρίως από τη στρατηγική επικοινωνία, τη διαχείριση της εταιρικής φήμης, την επικοινωνία κρίσεων και την ανάπτυξη περιεχομένου για διαφορετικά κανάλια. Παράλληλα οι παραδοσιακές υπηρεσίες media relations και δημοσιότητας εξακολουθούν να έχουν σημαντικό ρόλο, τον οποίο όμως διατηρούν μόνο στον βαθμό που εξελίσσονται ενσωματώνοντας νέα εργαλεία και πρακτικές. Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει πλέον περάσει από το στάδιο του «πειραματισμού» στην καθημερινή λειτουργία των εταιρειών PR; Σε ποιους τομείς τη χρησιμοποιούν ουσιαστικά τα agencies και πού θεωρείτε ότι πρέπει να παραμένει απαραίτητη η ανθρώπινη κρίση; Κωνσταντίνος Λιμπέρης: Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη ενταχθεί στην καθημερινότητα αρκετών εταιρειών επικοινωνίας, κυρίως στην έρευνα, την ανάλυση δεδομένων, το monitoring, την παραγωγή προσχεδίων περιεχομένου και την αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών. Η αξιοποίησή της μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την παραγωγικότητα, αλλά δεν πιστεύω ότι είναι σε θέση να υποκαθιστά τη στρατηγική σκέψη. Παραμένουν κατ’ εξοχήν ανθρώπινη αρμοδιότητα και, κυρίως, ευθύνη η κατανόηση των κοινωνικών προβλημάτων και ισορροπιών, η διαχείριση ευαίσθητων ζητημάτων, η ηθική αξιολόγηση και η οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης. Το AI είναι ένα όντως ισχυρό εργαλείο, αλλά δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αυτόνομος σύμβουλος επικοινωνίας. Πόσο εύκολο είναι σήμερα να βρείτε τα κατάλληλα στελέχη για να στελεχώσετε μια εταιρεία Δημοσίων Σχέσεων; Σε ποιες ειδικότητες υπάρχει η μεγαλύτερη Ελένη Σουράνη Socialdoo Βασίλης Δασκαλόπουλος Valuecom Δημήτρης Ρούλιας Out of the Box Κων/νος Λιμπέρης, Palladian Communications Specialists
6 έλλειψη και τι ζητά πλέον η νέα γενιά εργαζομένων από έναν εργοδότη του κλάδου; Κωνσταντίνος Λιμπέρης: Σίγουρα η προσέλκυση κατάλληλων στελεχών παραμένει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις του κλάδου. Η μεγαλύτερη δυσκολία εντοπίζεται στην ανεύρεση επαγγελματιών που συνδυάζουν στρατηγική σκέψη, δημιουργικότητα, ψηφιακές δεξιότητες και ουσιαστική κατανόηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος στο οποίο καλούνται να ενταχθούν και να προσφέρουν ποιοτικές υπηρεσίες. Από την πλευρά της, η νέα γενιά δεν αξιολογεί έναν εργοδότη αποκλειστικά με οικονομικά κριτήρια. Αναζητεί προοπτικές εξέλιξης, συνεχή εκπαίδευση, ευελιξία, ουσιαστικό αντικείμενο και μια εταιρική κουλτούρα που σέβεται την προσωπικότητα κάθε εργαζομένου. Το AI κινδυνεύει να περιορίσει τις entry-level θέσεις μέσα από τις οποίες εκπαιδεύονταν παραδοσιακά τα νέα στελέχη; Αν ναι, πώς θα δημιουργηθεί η επόμενη γενιά έμπειρων PR professionals όταν ένα μέρος της junior εργασίας αυτοματοποιείται; Βασίλης Δασκαλόπουλος: Ο κίνδυνος είναι ενδεχομένως υπαρκτός, εάν οι εταιρείες αντιμετωπίσουν το AI αποκλειστικά ως εργαλείο μείωσης κόστους. Επίσης, η αυτοματοποίηση ορισμένων εργασιών, τις οποίες παραδοσιακά αναλάμβαναν τα νεότερα στελέχη, ενδέχεται να επηρεάσει τον αριθμό και το περιεχόμενο των entry-level θέσεων. Όμως αυτό είναι απλώς ένα ενδεχόμενο. Μια άλλη σοβαρή πιθανότητα είναι η εξέλιξη αυτή να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες εκπαίδευσης και ταχύτερης ανάπτυξης δεξιοτήτων. Πιστεύω ότι εν τέλει οι εταιρείες θα χρειαστεί να προσαρμόσουν τα προγράμματα ένταξης και εκπαίδευσης, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην κριτική σκέψη, τη στρατηγική αντίληψη και την αποτελεσματική αξιοποίηση της τεχνολογίας. Σε κάθε περίπτωση, η συστηματική καθοδήγηση από έμπειρα στελέχη θα παραμείνει καθοριστική για τη διαμόρφωση της επόμενης γενιάς στελεχών. Πού τελειώνει σήμερα η Διαφήμιση και πού αρχίζουν οι Δημόσιες Σχέσεις; Υπάρχουν πλέον σαφή όρια ή οδηγούμαστε σε ένα μοντέλο όπου PR agencies, advertising agencies, digital agencies και consultancies ανταγωνίζονται όλο και περισσότερο για το ίδιο αντικείμενο; Βασίλης Δασκαλόπουλος: Τα όρια μεταξύ των διαφορετικών κλάδων επικοινωνίας γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτα, καθώς όλοι διεκδικούν ρόλο στη διαμόρφωση της εικόνας και της σχέσης των επιχειρήσεων με τα κοινά τους. Όμως οι διαφορές δεν έχουν εξαφανιστεί. Η Διαφήμιση βασίζεται κυρίως στην πληρωμένη προβολή, ενώ οι Δημόσιες Σχέσεις στη διαχείριση φήμης, την αξιοπιστία και την οικοδόμηση σχέσεων εμπιστοσύνης. Στην πράξη πάντως οι υπηρεσίες συγκλίνουν και ο ανταγωνισμός διευρύνεται. Οι εταιρείες που θα ξεχωρίσουν δεν θα είναι απαραίτητα εκείνες που προσφέρουν τα πάντα, αλλά εκείνες που διαθέτουν μια σαφή στρατηγική εξειδίκευση. Το Public Affairs και το lobbying αποτελούν όλο και σημαντικότερο κομμάτι της διεθνούς αγοράς επικοινωνίας. Πόσο ώριμη είναι η συγκεκριμένη αγορά στην Ελλάδα και πόσο σαφής είναι σήμερα η διάκριση ανάμεσα στο θεμιτό advocacy/ public affairs και στο lobbying, που δημιουργεί ζητήματα διαφάνειας; Δημήτρης Ρούλιας: Το Public Affairs αποκτά μεγαλύτερη σημασία και στην ελληνική αγορά, επειδή αυξάνεται η ανάγκη των επιχειρήσεων για συστηματική παρακολούθηση των θεσμικών και κανονιστικών εξελίξεων και για ουσιαστικό διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς. Η συγκεκριμένη αγορά βρίσκεται ακόμη σε φάση ωρίμανσης, αλλά δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της θεσμικής κατοχύρωσης και της διαφάνειας. Όσο για τη διάκριση της θεμιτής εκπροσώπησης συμφερόντων από τις αδιαφανείς πρακτικές, αυτή εντοπίζεται πρωτίστως στην τήρηση σαφών κανόνων και στο σεβασμό στις θεσμικές διαδικασίες. Τι αλλάζει για τις εταιρείες επικοινωνίας μετά την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων για τη διαφάνεια του AIgenerated content; Είναι τα ελληνικά agencies και οι πελάτες τους επαρκώς προετοιμασμένοι για θέματα disclosure, Στο PR το μέγεθος από μόνο του δεν εγγυάται ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
7 BCS PR AGENCIES deepfakes, synthetic content και misinformation; Δημήτρης Ρούλιας: Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες φέρνουν μια σημαντική αλλαγή: πλέον η διαφάνεια στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν είναι ζήτημα επαγγελματικής δεοντολογίας, αλλά μια ρητή κανονιστική υποχρέωση με όλες τις συνέπειες που επισύρει η παράβασή της. Προφανώς η ελληνική αγορά βρίσκεται ακόμη σε διαδικασία προσαρμογής και σίγουρα απαιτούνται σαφείς εσωτερικές πολιτικές, διαδικασίες ελέγχου και κατάλληλη εκπαίδευση, ιδιαίτερα για τα deepfakes και το συνθετικό περιεχόμενο. Όμως, πέρα από τη συμμόρφωση, το πραγματικό διακύβευμα για όλους μας είναι η αξιοπιστία και η εμπιστοσύνη. Βλέπετε συγκέντρωση στην αγορά των Δημοσίων Σχέσεων τα επόμενα χρόνια; Υπάρχει χώρος για περισσότερα M&As, συνεργασίες και μεγαλύτερα σχήματα ή η φύση του PR εξακολουθεί να ευνοεί τις ανεξάρτητες boutique εταιρείες; Δημήτρης Ρούλιας: Θεωρώ πιθανή μια αύξηση της κινητικότητας σε εξαγορές, συγχωνεύσεις και στρατηγικές συνεργασίες τα επόμενα χρόνια. Η ανάγκη επενδύσεων στην τεχνολογία, η διεύρυνση των απαιτούμενων εξειδικεύσεων και η αναζήτηση οικονομιών κλίμακας ευνοούν τη δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων. Ωστόσο οι Δημόσιες Σχέσεις παραμένουν ένας κλάδος στον οποίο οι προσωπικές σχέσεις, η εμπειρία και η ευελιξία έχουν καθοριστική σημασία. Επομένως, υπάρχει χώρος τόσο για ισχυρούς ολοκληρωμένους ομίλους όσο και για ανεξάρτητες boutique εταιρείες με διακριτή εξειδίκευση. Το μέγεθος από μόνο του δεν εγγυάται ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Αν κοιτάξουμε πέντε χρόνια μπροστά, πώς θα είναι μια επιτυχημένη εταιρεία Δημοσίων Σχέσεων το 2031; Ποιες υπηρεσίες θα προσφέρει, τι ανθρώπους θα απασχολεί, πώς θα αμείβεται και ποιο κομμάτι της σημερινής δουλειάς της θεωρείτε ότι πιθανότατα δεν θα υπάρχει πλέον; Βασίλης Δασκαλόπουλος: Εάν επέλεγα μια οραματική προσέγγιση στο ερώτημα αυτό, θα έλεγα ότι μια επιτυχημένη εταιρεία Δημοσίων Σχέσεων του 2031 θα είναι πρωτίστως στρατηγικός σύμβουλος με ισχυρή τεχνολογική υποδομή και διεπιστημονικές ομάδες. Θα συνδυάζει επικοινωνία, ανάλυση δεδομένων, διαχείριση φήμης, δημιουργικότητα και βαθιά κατανόηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Η αμοιβή της θα συνδέεται περισσότερο με την αξία που δημιουργεί και λιγότερο με τον χρόνο απασχόλησης ή τον όγκο των παραδοτέων. Πολλές επαναλαμβανόμενες εργασίες θα έχουν αυτοματοποιηθεί. Εκείνο που δεν θα έχει χάσει την αξία του θα είναι η ορθή ανθρώπινη κρίση, η ενσυναίσθηση στην προσέγγιση των θεμάτων και των ανθρώπων, η εμπιστοσύνη και η ικανότητα διαχείρισης σύνθετων σχέσεων. Θα είναι όμως έτσι ή θα εξακολουθούμε ως κλάδος να αγωνιζόμαστε πολύ σκληρά για λιγότερα; Ο καιρός γαρ εγγύς...
8 Οι δημόσιες σχέσεις περνούν σε μια νέα εποχή, σύμφωνα με το ICCO World PR Report 2025-2026. Η εταιρική φήμη και η στρατηγική συμβουλευτική ενισχύονται, το AI ενσωματώνεται στην καθημερινότητα των agencies, ενώ οι πιέσεις στα budgets, η αναζήτηση ταλέντων και η απόδειξη της αποτελεσματικότητας παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλέον περάσει από το στάδιο της δοκιμής στην καθημερινή λειτουργία των εταιρειών δημοσίων σχέσεων. Την ίδια στιγμή, όμως, οι δραστηριότητες που ενισχύονται περισσότερο δεν σχετίζονται αποκλειστικά με την παραγωγή περιεχομένου ή τα ψηφιακά εργαλεία. Είναι η στρατηγική συμβουλευτική, η διαχείριση εταιρικής φήμης και οι υπηρεσίες που συνδέουν την επικοινωνία με τις ευρύτερες ανάγκες των οργανισμών. Αυτή η εικόνα, με τις δυο σαφείς προεκτάσεις, προκύπτει από το ICCO World PR Report 20252026, την ετήσια έρευνα της International Communications Consultancy Organisation (ICCO), που πραγματοποιήθηκε με την Opinium. Η έρευνα διεξήχθη διαδικτυακά από τον Σεπτέμβριο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026, με συμμετοχή επαγγελματιών από την Αφρική, την Ασία-Ειρηνικό, την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την αμερικανική ήπειρο. Στη μεθοδολογική ενότητα αναφέρονται 244 συμμετέχοντες. Για ορισμένες περιφερειακές αγορές το δείγμα είναι μικρότερο των 30 ατόμων, γεγονός που επιβάλλει προσοχή στις συγκρίσεις. Συγκρατημένη αισιοδοξία, διαφορετικές ταχύτητες Παρά το αβέβαιο επιχειρηματικό περιβάλλον, η συνολική αξιολόγηση των προοπτικών ανάπτυξης του κλάδου διαμορφώνεται στο 6,2 με άριστα το 10. Η προσδοκία αύξησης της κερδοφορίας των agencies είναι χαμηλότερη, στο 5,6. Η διαφορά αποτυπώνει ότι η αισιοδοξία για την αγορά δεν μεταφέρεται αυτούσια και στις προβλέψεις για τα οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών. Οι γεωγραφικές αποκλίσεις είναι αξιοσημείωτες. Η Ασία-Ειρηνικός καταγράφει την υψηλότερη βαθμολογία αισιοδοξίας για την ανάπτυξη, με 7 στα 10, και ακολουθεί η Αφρική με 6,6. Στη Δυτική Ευρώπη η αντίστοιχη επίδοση είναι 6, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο 5,1. Για την αναμενόμενη κερδοφορία, η Λατινική Αμερική εμφανίζει βαθμολογία 7, έναντι 5,3 στη Δυτική Ευρώπη. Ταυτόχρονα, η σημασία της εταιρικής φήμης ΙCCO World PR Report 2025–2026 Νέες ισορροπίες στην εποχή του AI
9 BCS PR AGENCIES αξιολογείται σχετικά υψηλά. Στην πρόταση ότι οι CEOs αντιμετωπίζουν σοβαρά την εταιρική φήμη, η μέση συμφωνία ανέρχεται σε 6,5 στα 10. Αντίθετα, η εκτίμηση ότι οι marketers δαπανούν περισσότερα για PR σε σχέση με άλλες επικοινωνιακές δραστηριότητες συγκεντρώνει μόλις 4 στα 10. Η εικόνα είναι πιο σύνθετη και σε ό,τι αφορά τις αντιλήψεις για την εξέλιξη του επαγγέλματος. Στην κλίμακα συμφωνίας από 1 έως 10, οι συμμετέχοντες βαθμολογούν με 6,3 την ικανότητα των agencies να ανταποκρίνονται στις ψηφιακές ανάγκες των πελατών, αλλά μόλις με 4,8 την ικανότητα του κλάδου να προσελκύει επαγγελματίες εκτός του παραδοσιακού χώρου των δημοσίων σχέσεων. Το εύρημα αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον υπό το πρίσμα των νέων τεχνικών δεξιοτήτων που αναζητούν οι επιχειρήσεις. Η στρατηγική συμβουλευτική στην πρώτη γραμμή Οι υπηρεσίες που παρουσίασαν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη κατά το προηγούμενο δωδεκάμηνο ήταν η στρατηγική συμβουλευτική, την οποία ανέφερε το 37% των συμμετεχόντων, και η εταιρική φήμη, με 35%. Ακολούθησαν το Digital PR με 28%, οι δημόσιες υποθέσεις και οι σχέσεις με κυβερνήσεις με 20%, το influencer marketing με 19% και οι υπηρεσίες marketing communications με 18%. Για τους επόμενους δώδεκα μήνες η κατάταξη διαφοροποιείται. Η εταιρική φήμη συγκεντρώνει το υψηλότερο ποσοστό αναμενόμενης ανάπτυξης, 41%, μπροστά από τη στρατηγική συμβουλευτική με 39%. Ακολουθούν το influencer marketing με 25%, το Digital PR και το public affairs με 24% το καθένα, ενώ οι υπηρεσίες insights, data, evaluation και analytics συγκεντρώνουν 17%. Οι απαντήσεις για τις προγραμματιζόμενες επενδύσεις αποτυπώνουν αντίστοιχες προτεραιότητες. Το 39% αναφέρει τη στρατηγική συμβουλευτική, το 38% τις υπηρεσίες επικοινωνίας με influencers και το 27% τη μέτρηση και ανάλυση. Η δημιουργία multimedia περιεχομένου και η επικοινωνία ESG ακολουθούν με 23% η καθεμία, ενώ το 20% επιλέγει την εκπαίδευση και επαγγελματική ανάπτυξη. Τεχνολογία και υγεία τροφοδοτούν τη ζήτηση Σε επίπεδο πελατειακών κλάδων, η τεχνολογία εμφανίζεται ως η ισχυρότερη πηγή ανάπτυξης κατά το προηγούμενο έτος, με 41% των απαντήσεων. Ακολουθούν η υγεία με 36% και οι χρηματοοικονομικές και επαγγελματικές υπηρεσίες με 31%. Τα καταναλωτικά προϊόντα καταγράφουν 23%, τα τρόφιμα και ποτά 22% και η βιομηχανία 20%. Η εικόνα διατηρείται και στις προβλέψεις. Για το επόμενο διάστημα, το 45% αναμένει ανάπτυξη της ζήτησης από τον κλάδο της πληροφορικής και της τεχνολογίας, το 41% από την υγεία και το 31% από τις χρηματοοικονομικές και επαγγελματικές υπηρεσίες. Ακολουθούν τα καταναλωτικά προϊόντα με 26% και η βιομηχανία με 24%. Τα στοιχεία αυτά δεν αποτελούν μετρήσεις πραγματικών διαφημιστικών δαπανών. Καταγράφουν τις απαντήσεις επαγγελματιών σχετικά με τους τομείς στους οποίους οι οργανισμοί τους είδαν ή αναμένουν μεγαλύτερη ανάπτυξη. Το AI γίνεται καθημερινό εργαλείο Το πιο εντυπωσιακό εύρημα της μελέτης αφορά τη διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης. Το 89% δηλώνει ότι η επιχείρησή του έχει ενσωματώσει εργαλεία AI στις καθημερινές διαδικασίες, έναντι 74% στην προηγούμενη έρευνα. Το 91% θεωρεί ότι το AI θα είναι η σημαντικότερη τεχνολογία για τους επαγγελματίες δημοσίων σχέσεων την επόμενη πενταετία. Σε μεγάλη απόσταση ακολουθούν η κυβερνοασφάλεια με 38% και η επιστήμη δεδομένων με 37%. % που έχουν ενσωματώσει εργαλεία ΑΙ στις καθημερινές τους διαδικασίες
10 Οκτώ στους δέκα συμμετέχοντες αποδίδουν στην επίδραση του AI μεγάλη ή πολύ μεγάλη σημασία για τον κλάδο: 45% τη χαρακτηρίζει σημαντική και 35% πολύ σημαντική. Ως βασικές μελλοντικές εφαρμογές της τεχνολογίας στις επιχειρήσεις καταγράφονται η αποτελεσματικότερη λειτουργία με 53%, η επαλήθευση της ακρίβειας των πληροφοριών στο διαδίκτυο με 43% και η πρόβλεψη μελλοντικών αποτελεσμάτων με 38%. Η ταχεία υιοθέτηση, πάντως, συνυπάρχει με ανησυχία για τον τρόπο αξιοποίησης. Το 84% θεωρεί σημαντική την ηθική χρήση του AI και το 78% την ανάπτυξη πολιτισμικής κατανόησης κατά την εφαρμογή του. Επιπλέον, το 34% τοποθετεί την αποτελεσματική ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην κορυφή των προκλήσεων για τα agencies. Στην ίδια ενότητα, το 24% αναφέρει τις τεχνολογίες ψηφιακής ανάπτυξης και παραγωγής και ένα ακόμη 24% την αυτοματοποίηση διαδικασιών μεταξύ των τεχνολογιών που αναμένεται να έχουν σημασία. Ωστόσο, όταν οι επαγγελματίες ερωτώνται για τα πεδία δραστηριότητας που θα επηρεαστούν από τις νέες τεχνολογίες, στην κορυφή βρίσκονται η έρευνα, τα insights και ο σχεδιασμός με 23%, η δημιουργία multimedia περιεχομένου με 18% και η μέτρηση και ανάλυση με 14%. Αυτό δείχνει ότι ο αναμενόμενος μετασχηματισμός δεν αφορά μόνο το τελικό επικοινωνιακό προϊόν, αλλά και τις διαδικασίες που προηγούνται και ακολουθούν την παραγωγή του. Τα νέα προσόντα και η μάχη για τα ταλέντα Η αλλαγή αντικατοπτρίζεται και στις δεξιότητες που θεωρούνται κρίσιμες για την επόμενη δεκαετία. Πρώτη έρχεται η γνώση εργαλείων AI, με 45%, και ακολουθεί η στρατηγική συμβουλευτική, με 43%. Το 32% επιλέγει την ικανότητα κριτικής αξιολόγησης και ηθικής αξιοποίησης περιεχομένου που παράγεται από AI, ενώ το 31% αναφέρει τη συμβουλευτική διαχείρισης κρίσεων. Παρά τη νέα αυτή ζήτηση, οι εταιρείες εξακολουθούν να αναζητούν στελέχη πρωτίστως στις παραδοσιακές δεξαμενές. Το 61% προσδοκά να αντλήσει προσωπικό από ανταγωνιστικά agencies, το 54% από τη δημοσιογραφία και το 49% από προγράμματα αποφοίτων. Από το χώρο της διαφήμισης και του marketing αναζητά στελέχη το 30%, ενώ από την έρευνα και την ανάλυση δεδομένων μόλις το 12%. Το μεγαλύτερο πρόβλημα στη στρατηγική ανθρώπινου δυναμικού είναι η διατήρηση σημαντικών στελεχών, σύμφωνα με το 41%. Ακολουθούν η ανάπτυξη των junior και midlevel εργαζομένων με 35% και η παρακίνηση των νεότερων στελεχών με 34%. Η πρόσληψη senior προσωπικού απασχολεί το 29%. Η απόσταση ανάμεσα στις πηγές στελέχωσης και στις μελλοντικές δεξιότητες φαίνεται και στα μικρότερα ποσοστά. Μόνο το 11% αναμένει προσλήψεις από την κυβέρνηση και την πολιτική και το 10% από άλλες επαγγελματικές υπηρεσίες, όπως η νομική και η διοικητική συμβουλευτική. Ταυτόχρονα, η εξεύρεση ανθρώπων με διαφορετικές επαγγελματικές διαδρομές καταγράφεται ως πρόκληση για το 26% των εταιρειών, ποσοστό ίδιο με εκείνο που αναφέρει δυσκολίες στην πρόσληψη mid-level στελεχών. Η έρευνα δείχνει έτσι την ανάγκη για δεξιότητες πέρα από την παραδοσιακή επικοινωνία, αλλά και το περιορισμένο ακόμη εύρος των διαύλων από τους οποίους αναζητείται αυτό το ανθρώπινο δυναμικό. Οι πελάτες ζητούν φήμη, αλλά και μετρήσιμα αποτελέσματα Η βελτίωση της εταιρικής φήμης αποτελεί τον σημαντικότερο στόχο που αποδίδουν οι συμμετέχοντες στους πελάτες τους, με 63%. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η διαχείριση ζητημάτων και κρίσεων με 41% και στην τρίτη η ενίσχυση των πωλήσεων με 38%. Στις κοινωνικές θεματικές που προτεραιοποιούνται από τους πελάτες προηγούνται η βιωσιμότητα και το περιβάλλον με 56%, η τεχνολογική ενδυνάμωση με 29% και η εκπαίδευση με 24%. Ωστόσο, η καθημερινή ζήτηση για στοιχεία αποτίμησης παραμένει αρκετά παραδοσιακή. Τα αποκόμματα δημοσιευμάτων εμφανίζονται ως το
11 BCS PR AGENCIES συχνότερο αίτημα πελατών, με 56%, ακολουθούμενα από τους δείκτες engagement με 40%. Οι αναλύσεις συναισθήματος και η ισοδύναμη διαφημιστική αξία δημοσιότητας (AVE) συγκεντρώνουν από 36%, ενώ η ανάλυση επισκεψιμότητας ιστοσελίδων περιορίζεται στο 23%. Η αντίθεση συνεχίζεται στις πρακτικές αξιολόγησης των agencies. Το 82% χρησιμοποιεί τη μέτρηση κυρίως για reporting, το 52% για σχεδιασμό, το 50% για τεκμηρίωση αμοιβών και budgets, το 44% για λήψη αποφάσεων και το 40% για παροχή συμβουλών. Μόλις το 19% αναφέρει τη δημιουργία ιδεών. Παράλληλα, το 58% δηλώνει ότι παρέχει AVE, ενώ το 37% χρησιμοποιεί συχνά ή περιστασιακά το πλαίσιο AMEC. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η απόσταση μεταξύ των επιχειρησιακών στόχων και των εργαλείων που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθησή τους. Ενώ η εταιρική φήμη και η διαχείριση κρίσεων βρίσκονται ψηλά στην ιεράρχηση των αναγκών των πελατών, τα συχνότερα αιτήματα εξακολουθούν να αφορούν την καταγραφή της δημοσιότητας. Η έρευνα δεν αποτιμά την αποτελεσματικότητα των επιμέρους μεθόδων, αλλά τεκμηριώνει τη συνύπαρξη διαφορετικών προσδοκιών στο ίδιο περιβάλλον συνεργασίας. Πιέσεις στα οικονομικά και στην καθημερινή λειτουργία Πέρα από την τεχνολογία, η οικονομική πίεση παραμένει έντονη. Το 31% αναφέρει ως μεγάλη πρόκληση την απροθυμία πελατών να δεσμεύσουν επαρκή κονδύλια και το 29% τις γενικότερες οικονομικές συνθήκες. Για το 25% σημαντική δυσκολία είναι η επίτευξη στόχων κερδοφορίας και περιθωρίων. Το 21% αναφέρει τις αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο των media και τη μείωση ευκαιριών για PR, ενώ το 20% θεωρεί πρόβλημα την αδυναμία αποτελεσματικής μέτρησης του αντικτύπου των δημοσίων σχέσεων. Η μεταφορά υπηρεσιών PR στο εσωτερικό των επιχειρήσεων απασχολεί το 17%. Στην εργασιακή καθημερινότητα, το 34% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι αντιμετώπισε προβλήματα ψυχικής υγείας μέσα στους προηγούμενους δώδεκα μήνες. Ωστόσο, μόνο το 44% δηλώνει ότι η επιχείρησή του διαθέτει επίσημη υποστήριξη ψυχικής υγείας και ευεξίας. Το 67% αξιολογεί ως αποτελεσματική την υποστήριξη που παρέχει ο οργανισμός του, ενώ το 48% θεωρεί ότι αυτή βελτιώθηκε κατά το τελευταίο έτος. Στο πεδίο της διαφορετικότητας και συμπερίληψης, το 56% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι διαθέτει σχετική πολιτική, ενώ το 68% αναφέρει εξειδικευμένο και εκπαιδευμένο προσωπικό για θέματα diversity and inclusion. Η ύπαρξη πολιτικών και ανθρώπων με αντίστοιχη αρμοδιότητα δεν συνεπάγεται από μόνη της και συγκεκριμένο αποτέλεσμα στη σύνθεση του προσωπικού, ωστόσο οι δύο δείκτες καταγράφουν πόσο έχει ενσωματωθεί οργανωτικά το θέμα στις επιχειρήσεις του δείγματος. Η ηθική ως πρακτική πρόκληση Τα ζητήματα ηθικής έχουν επίσης σημαντική παρουσία στα ευρήματα. Το 86% θεωρεί ότι τα PR agencies οφείλουν να συμβουλεύουν τους πελάτες τους να αποφεύγουν συμπεριφορές τις οποίες κρίνουν αντιδεοντολογικές. Το 73% αναφέρει ότι έχει αρνηθεί πελάτη ή εργασία για ηθικούς λόγους και το 69% δηλώνει συμμετοχή σε επαγγελματικό κώδικα δεοντολογίας. Παρά τα παραπάνω, μόνο το 44% πιστεύει ότι ο κλάδος των δημοσίων σχέσεων λειτουργεί με υψηλότερα ηθικά πρότυπα από άλλους κλάδους. Οι βασικές προκλήσεις που καταγράφονται είναι η παραπληροφόρηση με 42%, η ισορροπία μεταξύ εμπορικής ανάπτυξης και ηθικών επιλογών με 38% και η απουσία συνεπειών για μη δεοντολογική συμπεριφορά με 37%. Τομείς εκτιμώμενης ανάπτυξης
12 Η Αγγελική Κιοφίρη, Country Manager της Action Global Communications Greece, μιλά για τις νέες απαιτήσεις των brands και την επόμενη ημέρα των PR agencies, αναδεικνύοντας τη σημασία της στρατηγικής σκέψης, της ανθρώπινης κρίσης, της προσαρμοστικότητας και των σχέσεων εμπιστοσύνης σε έναν κλάδο που εξελίσσεται διαρκώς. Στη νέα εποχή της επικοινωνίας, ποια χαρακτηριστικά, δεξιότητες και δυνατότητες πρέπει να διαθέτουν τα PR Agencies και τα στελέχη του χώρου, ώστε να ανταποκρίνονται στα νέα δεδομένα και να ξεχωρίζουν σήμερα αλλά και τα επόμενα χρόνια; Πράγματι, τα τελευταία χρόνια ο κόσμος αλλάζει με ρυθμούς που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει. Νέες τεχνολογίες, νέες πλατφόρμες, νέες συμπεριφορές. Όσο περισσότερο μπαίνει η τεχνητή νοημοσύνη και η τεχνολογία στη ζωή και στη δουλειά μας, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά και όχι απλά η εξειδίκευση σε ένα εργαλείο ή κανάλι, που πλέον θεωρούνται αυτονόητα και δεδομένα. Έτσι, θεωρώ πολύ σημαντική την κριτική σκέψη, την ενσυναίσθηση, την περιέργεια και την προσαρμοστικότητα, αλλά και την ικανότητα να ακούς και να συνδέεσαι ουσιαστικά με τους άλλους. Για μένα, το μέλλον των PR agencies δεν είναι να γίνουν πιο «τεχνολογικά», αλλά να γίνουν πιο χρήσιμα. Να βοηθούν τους πελάτες να κατανοούν έναν όλο και πιο σύνθετο κόσμο, και να παίρνουν καλύτερες αποφάσεις μέσα σε αυτόν. Οι άνθρωποι εξακολουθούν και στην σημερινή, γρήγορη εποχή, να αναζητούν τα ίδια πράγματα: αλήθεια, εμπιστοσύνη και νόημα. Κι αν έχω μάθει κάτι σε αυτή τη διαδρομή, είναι ότι η εμπιστοσύνη κερδίζεται αργά. Είναι συνεπώς δουλειά μας να χτίσουμε σταθερές και ουσιαστικές σχέσεις που αντέχουν στο χρόνο. Και ειλικρινά, δεν μπορώ να φανταστώ πιο όμορφη ευθύνη από αυτή. Έχουν αλλάξει οι ανάγκες και οι απαιτήσεις των brands από έναν PR συνεργάτη; Πώς έχει εξελιχθεί αντίστοιχα η πρόταση της δικής σας εταιρείας και πού εστιάζετε σήμερα; Σίγουρα οι ανάγκες των brands έχουν αλλάξει ριζικά και πλέον δεν αναζητούν απλά έναν PR συνεργάτη για την επικοινωνία ή την δημοσιότητά τους. Αναζητούν έναν πραγματικό συνοδοιπόρο, που καταλαβαίνει το οικοσύστημα, αντιλαμβάνεται έγκαιρα τις αλλαγές και τα βοηθά να παραμένουν relevant. Τα brands δεν περιμένουν απλώς εκτέλεση. Περιμένουν άποψη, στρατηγική σκέψη, δημιουργικότητα και πολλές φορές την ειλικρίνεια να τους πεις ότι κάτι δεν έχει νόημα. Στην Action Global Communications μετράμε πλέον 55 χρόνια πορείας, οπότε μπορούμε να Αγγελική Κιοφίρη, Country Manager της Action Global Communications Greece Τα PR agencies του μέλλοντος πρέπει να γίνουν πιο χρήσιμα, όχι απλώς πιο τεχνολογικά
direction.grRkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=