υπογραμμίζει την ανάγκη πρόληψης. Για παράδειγμα, τρία χρόνια πριν την ταξινόμηση της εταιρείας ως «ζόμπι», ο μέσος κύκλος εργασιών ήταν 13,6 εκατ. ευρώ, για να μειωθεί στα 6,3 εκατ. ευρώ κατά το έτος της ταξινόμησης. Εξέλιξη του φαινομένου: μείωση, αλλά όχι εξάλειψη Ένα από τα πλέον θετικά ευρήματα της μελέτης είναι η σημαντική μείωση του ποσοστού των εταιρειών «ζόμπι» στην Ελλάδα με την πάροδο του χρόνου, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο, περίπου 2-4%, το 2023. Η πανδημία Covid-19 προκάλεσε μια προσωρινή αύξηση του ποσοστού των εταιρειών αυτών το 2020 (φτάνοντας το 8,2% με βάση τα στοιχεία της μελέτης), αλλά τα επίπεδα σταθεροποιήθηκαν το 2021. Η σταθεροποίηση αυτή συνδέεται άμεσα με τα εκτεταμένα πακέτα κρατικής στήριξης και κυβερνητικών παρεμβάσεων. Ενώ η στήριξη ήταν αναγκαία και απέτρεψε μαζικές χρεοκοπίες, ενδέχεται να καθυστέρησε την αναδιάρθρωση των χρηματοοικονομικά αδύναμων εταιρειών, διατηρώντας τεχνητά χαμηλά τα ποσοστά αποτυχίας. Εξίσου σημαντική είναι η μείωση της «επιμονής» των εταιρειών στην κατάσταση «ζόμπι», δηλαδή το ποσοστό των εταιρειών που παραμένουν «ζόμπι» σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Ειδικότερα, μετά την πανδημία, το ποσοστό των επιχειρήσεων αυτών μειώθηκε κατά 37,1 ποσοστιαίες μονάδες. Μόλις το 1% των εταιρειών που ταξινομήθηκαν για πρώτη φορά ως «ζόμπι» το 2015, εξακολουθούσαν να βρίσκονται στην ίδια κατάσταση το 2023. Εξετάζοντας στη μελέτη την εξέλιξη των εταιρειών «ζόμπι» μεταξύ 2015 και 2021 (συνολικά 2.003 εταιρείες ταξινομήθηκαν ως «ζόμπι»), καταγράφεται ότι περίπου τα δύο τρίτα (66%) κατάφεραν να ανακάμψουν, επιστρέφοντας σε καθεστώς χρηματοοικονομικής υγείας. Αντίθετα, το 20% των εταιρειών παρέμεινε παγιδευμένο στην κατάσταση αυτή, εμποδίζοντας την απελευθέρωση κεφαλαίων στην αγορά και κατ’ επέκταση περιορίζοντας τη δυναμική της αγοράς. Ένα επιπλέον 14% απέτυχε και εξήλθε από την αγορά. Οι εξελίξεις αυτές αντικατοπτρίζουν ένα βελτιωμένο οικονομικό κλίμα μετά το 2015, σε συνδυασμό με τα κυβερνητικά πακέτα στήριξης κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ωστόσο, η παραμονή ενός σημαντικού ποσοστού εταιρειών σε κατάσταση χρόνιας αδυναμίας εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών αναδιάρθρωσης. Οι εταιρείες «ζόμπι» ανά μέγεθος και τομέα Σύμφωνα με τη μελέτη, η ανάλυση κατά μέγεθος δείχνει ότι οι μικρές εταιρείες είναι οι πιο ευάλωτες, ειδικά σε περιόδους κρίσης. Για την περίοδο 2015 έως 2023, ο μέσος όρος των ποσοστών εταιρειών «ζόμπι» ήταν 8,1% για τις μικρές επιχειρήσεις, έναντι 2,3% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και μόλις 1,3% για τις μεγάλες επιχειρήσεις. Σημειώνεται πως οι μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες ορίζονται ως εταιρείες με κύκλο εργασιών μικρότερο από 2 εκατ. ευρώ, παρουσιάζουν σημαντική μεταβλητότητα στο ποσοστό «ζόμπι», το οποίο κορυφώθηκε στο 13,8% το 2020, πριν υποχωρήσει ταχύτατα στα επόμενα έτη. Αντίθετα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι μεγάλες επιχειρήσεις διατηρούν ένα μικρό ποσοστό εταιρειών «ζόμπι» στην οικονομία. Μέχρι το 2023, τα ποσοστά εταιρειών «ζόμπι» έφτασαν στα χαμηλότερα ιστορικά τους επίπεδα σε όλες τις κατηγορίες μεγέθους. Όσον αφορά την ανάλυση ανά τομέα, ο συνολικός αριθμός των εταιρειών «ζόμπι» μειώθηκε κατά 68% το 2023, παρά την αστάθεια της αγοράς. Οι κλάδοι της Βιομηχανίας, του Εμπορίου και των Υπηρεσιών παρουσίασαν σταθερά τους μεγαλύτερους αριθμούς εταιρειών «ζόμπι» σε απόλυτους όρους καθ’ όλην τη διάρκεια της περιόδου, γεγονός που οφείλεται στη μεγάλη βάση εταιρειών σε αυτούς τους τομείς. Αυτοί οι τρεις τομείς είναι επίσης οι κορυφαίοι όσον αφορά τη χρηματοοικονομική απόδοση, αντιπροσωπεύοντας το 83% του συνολικού κύκλου εργασιών και το 73% του συνολικού EBIT. Σε σχέση με τη μείωση του αριθμού των εταιρειών «ζόμπι», σχεδόν όλοι οι τομείς παρουσίασαν μείωση σε απόλυτο αριθμό κατά περισσότερο από 50%, αντικατοπτρίζοντας μια ευρεία τάση ανάκαμψης. Συγκεκριμένα, το Εμπόριο (-77%) και ο Τουρισμός (-75%) κατέγραψαν τις πιο απότομες μειώσεις στις εταιρείες αυτές. Η Βιομηχανία και οι Υπηρεσίες, επίσης, κατέγραψαν αξιοσημείωτες μειώσεις. Ο κλάδος του Τουρισμού γνώρισε σημαντική αύξηση των «ζόμπι» κατά την πανδημία, ακολουθούμενη από ταχεία ανάκαμψη μετά την άρση των περιορισμών. Υψηλότερος κίνδυνος αποτυχίας για τις εταιρείες «ζόμπι» Τα στοιχεία της μελέτης σχετικά με την ανάλυση της σχέσης μεταξύ των εταιTι είναι οι εταιρείες “zombie” Ως εταιρείες «ζόμπι» (zombie companies) χαρακτηρίζονται οι επιχειρήσεις που, αν και συνεχίζουν να λειτουργούν, παράγουν μόλις αρκετά έσοδα για να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα και τους τόκους των δανείων τους, αλλά δεν είναι σε θέση να αποπληρώσουν το κεφάλαιο του χρέους τους. Τα βασικά χαρακτηριστικά τους περιλαμβάνουν: uΑδυναμία Ανάπτυξης: Λόγω των υψηλών χρεών, δεν διαθέτουν κεφάλαια για επενδύσεις, καινοτομία ή επέκταση. uΕξάρτηση από Εξωτερική Στήριξη: Επιβιώνουν συχνά χάρη σε χαμηλά επιτόκια, συνεχείς αναχρηματοδοτήσεις από τράπεζες ή κρατικές ενισχύσεις (όπως συνέβη κατά την περίοδο της πανδημίας). uΧαμηλή Παραγωγικότητα: Θεωρούνται «βαρίδια» για την οικονομία, καθώς δεσμεύουν πόρους (κεφάλαια και εργατικό δυναμικό) που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από πιο υγιείς και παραγωγικές επιχειρήσεις. uΟικονομική Ευπάθεια: Είναι εξαιρετικά ευάλωτες σε τυχόν αύξηση των επιτοκίων ή περιορισμό των πιστώσεων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε άμεση πτώχευση. Μια τυπική εταιρεία «ζόμπι» συνιστά μια εταιρεία μικρότερη σε όρους εσόδων, βασίζεται περισσότερο στο χρέος, αντιμετωπίζει μεγαλύτερη δυσκολία στην εκπλήρωση των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεών της και είναι γενικά παλαιότερη, με επιχειρηματικά μοντέλα που δεν προσαρμόστηκαν επαρκώς στις νέες συνθήκες της αγοράς 45 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026 #43
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=