businessfocus Ο Στέλιος Γεωργίνης και ο Κώστας Γκαβαρδίνας της KPMG αναλύουν τις τεχνολογίες που αλλάζουν την άμυνα και τις νέες απαιτήσεις κυβερνοανθεκτικότητας για επιχειρήσεις και κρίσιμες υποδομές. ασφαλή και διαλειτουργική ενοποίηση αυτών των τεχνολογιών σε ένα ανθεκτικό οικοσύστημα με ισχυρή κυβερνοασφάλεια και διατήρηση του ανθρώπινου ελέγχου στις κρίσιμες αποφάσεις. Η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει το εγχώριο αμυντικό και τεχνολογικό οικοσύστημα και να αποκτήσει ισχυρότερη παρουσία στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις ώστε ελληνικές εταιρείες και startups να αξιοποιήσουν αποτελεσματικότερα εργαλεία όπως το European Defence Fund και το NATO DIANA και να μετατρέψουν τη χρηματοδότηση και τις διεθνείς συνεργασίες σε βιώσιμη ανάπτυξη και εξαγώγιμη τεχνογνωσία; Εργαλεία όπως το European Defence Fund και το NATO Diana πρέπει να αντιμετωπίζονται όχι απλώς ως πηγές χρηματοδότησης αλλά ως πύλες εισόδου στις διεθνείς αμυντικές αλυσίδες αξίας. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι η άντληση κεφαλαίων, αλλά η μετατροπή της χρηματοδότησης σε ώριμες τεχνολογικές λύσεις με επιχειρησιακή αξία, εμπορική βιωσιμότητα και εξαγωγικό προσανατολισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, η ενεργός συμμετοχή σε ευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας και διεθνείς κοινοπραξίες είναι εξίσου σημαντική με την ίδια τη χρηματοδότηση. Μέσα από τη στενή συνεργασία κράτους, βιομηχανίας, πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει την καινοτομία σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενισχύοντας την εγχώρια τεχνογνωσία, τη διεθνή της παρουσία και τη στρατηγική της αυτάρκεια σε κρίσιμους τομείς άμυνας και ασφάλειας. Τα σύγχρονα αμυντικά έργα είναι ιδιαίτερα σύνθετα, καθώς συνδυάζουν τεχνολογία, αυστηρές απαιτήσεις ασφάλειας, πολλούς εμπλεκόμενους φορείς και μακροχρόνιο σχεδιασμό. Ποιο μοντέλο διακυβέρνησης και συνεργασίας Από τα UAVs στην κβαντική απειλή Οι νέες προκλήσεις για άμυνα και ασφάλεια μεταξύ κράτους, βιομηχανίας, ερευνητικών ιδρυμάτων και συμβουλευτικών φορέων μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη υλοποίηση έργων και, τελικά, σε μεγαλύτερη τεχνολογική και αμυντική αυτονομία για την Ελλάδα; Ένα αποτελεσματικό μοντέλο για σύνθετα αμυντικά έργα βασίζεται σε σαφείς ρόλους, ξεκάθαρη λογοδοσία και ενιαία διακυβέρνηση από την πρώτη ημέρα. Το κράτος ορίζει τις επιχειρησιακές ανάγκες και το πλαίσιο ασφάλειας, η βιομηχανία αναπτύσσει και υλοποιεί τις λύσεις, τα ερευνητικά ιδρύματα παράγουν και μεταφέρουν τεχνογνωσία και οι συμβουλευτικοί φορείς λειτουργούν ως καταλύτες συντονισμού και συμμόρφωσης. Η υλοποίηση πρέπει να γίνεται σε φάσεις με συγκεκριμένα ορόσημα και με ενσωματωμένη κυβερνοασφάλεια και διαλειτουργικότητα. Παράλληλα, απαιτείται συνεχής επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό, ώστε η γνώση να παραμένει στη χώρα και να ενισχύεται η τεχνολογική και αμυντική της ισχύς, με στόχο τη μικρότερη εξάρτηση από τρίτους και την απόκτηση ισχυρότερης διαπραγματευτικής θέσης σε διεθνές επίπεδο. Τι σημαίνει στην πράξη cyber resilience και πόσο έτοιμες είναι οι κρίσιμες υποδομές; Η κυβερνοανθεκτικότητα δεν μετριέται με τον αριθμό των επιθέσεων που αποκρούστηκαν, αλλά με το χρόνο που χρειάζεται ένας οργανισμός για να επανέλθει σε λειτουργία μετά από μια σοβαρή επίθεση. Στην πράξη, προϋποθέτει εμπεριστατωμένη αναγνώριση των κρίσιμων λειτουργιών και των εξαρτήσεών τους, εγκεκριμένα όρια ανεκτής διακοπής για καθεμία, απομονωμένα αντίγραφα ασφαλείας που δεν μπορούν να αλλοιωθούν και σχέδια ανάκαμψης που δοκιμάζονται σε ρεαλιστικά σενάρια, όπως η πλήρης απώλεια του κεντρικού πληροφοριακού συστήματος. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας, υπό την πίεση του DORA, έχει προχωρήσει σημαντικά. Σε άλλους τομείς κρίσιμων υποδομών η ωριμότητα παραμένει χαμηλότερη, με την εφοδιαστική αλυσίδα να αποτελεί το πιο ευάλωτο σημείο. Στην αμυντική βιομηχανία, σταθερό στόχο κρατικά υποστηριζόμενων κακόβουλων μερών, η ανθεκτικότητα καθορίζεται συχνά από τον λιγότερο προετοιμασμένο υπεργολάβο. Από την αποσπασματική συμμόρφωση σε ενιαία διακυβέρνηση: τι πρέπει να αλλάξει στα Δ.Σ.; Οι επιμέρους κανονισμοί συγκλίνουν σε κοινές απαιτήσεις: διαχείριση κινδύνου, εποπτεία τρίτων μερών, αναφορά περιστατικών και δοκιμές ανθεκτικότητας. Η προσέγγιση που λειτουργεί είναι ένα ενιαίο πλαίσιο ελέγχων, αντιστοιχισμένο σε όλους τους κανονισμούς, με κοινό μητρώο κινδύνων και προμηθευτών και μία διαδικασία διαχείρισης περιστατικών που καλύπτει όλες τις προθεσμίες αναφοράς. Κάθε έλεγχος σχεδιάζεται και αξιολογείται μία φορά. Για τα Διοικητικά Συμβούλια η αλλαγή αφορά τον τρόπο άσκησης εποπτείας. Το Συμβούλιο οφείλει να εγκρίνει σαφή όρια αποδεκτού κινδύνου, να παρακολουθεί δείκτες ανθεκτικότητας, όπως ο χρόνος ανάκαμψης των κρίσιμων υπηρεσιών και η αξιολόγηση των κρίσιμων προμηθευτών, και να συμμετέχει τουλάχιστον ετησίως σε άσκηση διαχείρισης κρίσης. Η NIS2 προβλέπει πλέον ρητά την εκπαίδευση και την ευθύνη των μελών του. ΤΝ και κβαντική υπολογιστική: ποιες αποφάσεις πρέπει να ληφθούν από σήμερα; Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη μεταβάλει το τοπίο, καθώς πλέον υποστηρίζει τη συντριπτική πλειονότητα των επιθέσεων, και όλοι οι οργανισμοί οφείλουν να ενισχύσουν τις άμυνές τους έναντι απειλών όπως το Mythos. Επιπλέον, είναι αναγκαίο να καταγράψουν όλες τις εσωτερικές χρήσεις AI και να τις αξιολογήσουν με βάση τον Κανονισμό AI Act, να αυτοματοποιήσουν την ανίχνευση και την απόκριση μέσω SIEM και SOC, και να προστατευτούν από deep fakes. Ως προς την κβαντική υπολογιστική, ο κίνδυνος είναι ήδη παρών, καθώς δεδομένα που υποκλέπτονται σήμερα μπορούν να αποκρυπτογραφηθούν στο μέλλον. Ο ευρωπαϊκός οδικός χάρτης προβλέπει τη μετάβαση των κρίσιμων υποδομών σε μετα-κβαντική κρυπτογραφία έως το 2030. Τα πρώτα βήματα είναι η πλήρης απογραφή της κρυπτογραφίας, ιεράρχηση με βάση τη διάρκεια διαβάθμισης των δεδομένων και ρητή απαίτηση διαχείρισης κρυπτογραφίας σε κάθε νέα σύμβαση προμήθειας. Δεν είναι όμως απίθανο να υπάρξουν σχετικές εξελίξεις ακόμα και νωρίτερα. Η τεχνολογία αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και υλοποιούνται οι αμυντικές δυνατότητες. Ποιες τεχνολογίες θεωρείτε ότι θα έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στην Αμυντική Βιομηχανία τα επόμενα χρόνια και πώς μπορούν εφαρμογές όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα UAVs και τα προηγμένα συστήματα επιτήρησης να ενισχύσουν την επιχειρησιακή υπεροχή της χώρας; Η επόμενη μεγάλη αλλαγή στην άμυνα δεν προέρχεται από μία μόνο τεχνολογία, αλλά από τη σύγκλιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, των μη επανδρωμένων συστημάτων, των προηγμένων αισθητήρων και των δορυφορικών δεδομένων. Τα UAVs μετασχηματίζουν την επιτήρηση και τις επιχειρήσεις, ενώ τεχνολογίες όπως το LiDAR, τα ραντάρ και οι υπέρυθροι αισθητήρες, μέσω του sensor fusion, προσφέρουν μια πιο ολοκληρωμένη και αξιόπιστη εικόνα του πεδίου. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μετατρέπει αυτόν τον τεράστιο όγκο δεδομένων σε άμεσα αξιοποιήσιμη πληροφορία, επιταχύνοντας τη λήψη αποφάσεων. Για την Ελλάδα, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα θα προκύψει από την ΣΤΈΛΙΟΣ ΓΕΩΡΓΊΝΗΣ Director, Technology and Transformation, KPMG στην Ελλάδα - Υπεύθυνος για το defense και το cyber security ΚΏΣΤΑΣ ΓΚΑΒΑΡΔΊΝΑΣ Partner, Consulting, KPMG στην Ελλάδα - Υπεύθυνος για τις υπηρεσίες διακυβέρνησης πληροφορικής και κυβερνο-ανθεκτικότητας 33 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2026 #48
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=